سه شنبه یکم فروردین ۱۳۹۱ | 1:0 | جمعی از نویسندگان -
اشاره:درراستای معرفی شهر ملاثانی به علاقمندان ومسافران نوروزی وتهیه اولین اطلس مختصر تاریخی،جغرافیایی،فرهنگی و اجتماعی آن خلاصه ای از تاریخچه و استعدادها و توانمندی های این منطقه جهت اطلاع و ثبت برای نخستین بار در وبگاه ملاثانی نیوز منتشر می گردد.
*تاریخچه کوتاه شهر ملاثانی*
شهر ملاثاني در حدود153 پيش ابتدا بعنوان كوت يا كوت الحميد در منطقه فعلي ندافيه در كنار ساحل شرقي رودخانه كارون بوجود آمد.نخستين ساكنان آن بخشي از طايفه بزرگ حميدي ها بودند كه به رياست ملاثاني (بعنوان شيخ طايفه و فردي روحاني كه در حوزه نجف اشرف تلمذ كرده بود) در اين خطه سكني گزيدند .پس از مرگ ملاثاني بدليل شخصيت روحاني ایشان و همچنین بزرگ خاندان بودنش اين منطقه به ملاثاني نامگذاري شد.البته براساس آمار ميداني انجمن اسلامي ملاثاني در سال 1368 هم اكنون علاوه بر حميدي ها 367 وابسته فاميلي از طوايف اصيل عربي استان خوزستان و جمعي از بختياري ها و شوشتري ها و نيز اقليت ترك در اين منطقه كنار هم با احترام زندگی مسالمت آمیزی دارند و بحمدالله هيچگونه خط كشي طايفه اي ميان آنان وجود ندارد و همه به مذهب تشيع و جمهوري اسلامي مفتخر و علاقمند مي باشند.شهر ملاثانی با مساحتی بالغ بر 96 هکتار و بر کرانه شرقی رودخانه کارون مشرف بوده هم اکنون این شهر بعنوان مرکز اداری و سیاسی شهرستان باوی جمعیتی بالغ بر ۲۰ هزار نفر را در خود جای داده است.شهر ملاثانی حدود 2۳۰۰ دانش آموخته و دانشجو از دانشگاهها و مراکز آموزش عالی دارد یعنی رقمی معادل 11% جمعیت کل آن را تشکیل می دهند.در این مختصر اشاره کوتاهی به توانمندی ها و جاذبه های این شهر خواهیم داشت.
*دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ملاثانی*
بزرگترین مرکز آموزش عال کشاورزی جنوب و جنوب غرب کشور
دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ملاثانی قدمتی حدود 55 سال (تاسيس 1334)، دارد درتاريخ31/1/ 1384 شمسی پيرو نامه شماره 424/23 مورخ 31/1/1384 به تصويب شوراي گسترش آموزش عالي در جلسه 17/2/84 با تبديل مجتمع آموزش عالي ،كشاورزي و منابع طبيعي رامين به دانشگاه كشاورزي و منابع طبيعي موافقت بعمل آمد و از دانشگاه شهید چمران اهواز مستقل گرديد. این دانشگاه در حال حاضر دارای سه دانشکده تحت عناوین، دانشکده کشاورزی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی و دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی بوده که حدود 4000 دانشجو در دوره های مختلف کاردانی ،کارشناسی و دکترا تحصیل می کنند همچنین در این مرکز آموزش عالی حدود 70 نفر عضو هیات علمی بعنوان استاد فعالیت دارند.مهمترین جاذبه های دانشگاه ملاثانی شامل موارد زیر می باشند:
1)محیط و فضای سرسبز که آنرا به نگین سبز شمال اهواز می شناسند.
2)وجود انواع گونه های گیاهی و درختان و گل های تزییمی که بدلیل نیازهای پژوهشی و آموزشی از سال ها پیش در آن فراوری شده است.
3)وجود درختان سربه فلک کشیده با قدمتی در حدود 70 سال
4)جامع ترین موزه وحش و جانواران بومی استان خوزستان و همچنین مرکز دامپروری دام و طیور بعنوان دو مرکز پژوهشی و مکمل در دانشگاه
سردرب ورودی دانشگاه ملاثانی

درختان سربه فلک کشیده در محیط دانشگاه با عمر 70 سال

جلوه هایی از فضای سبز دانشگاه ملاثانی

دامپروری دانشگاه با انواع گونه های پرندگان و حیوانات اهلی

*آثار باستانی و تاریخ دوره اسلامی*
عسکر مکرم ، شهری به پهنای تاریخ
ـ عسکر مکرم: در 5 کیلومتری شمال شرق ملاثانی و در روستای جلیعه ، آثار شهری واقع است که عسکر مکرم نام داشت و نهر مسرقان، اراضی آن را مشروب می ساخت. نیشکر در آنجا فراوان بود، و بهترین نیشکر خوزستان در آنجا به عمل می آمد.(118) این شهر با انتساب به سردار عرب، «مکرم» نام، عسکر مکرم خوانده شد. آنجا بر دو سوی نهر واقع بوده است که جانب باختری (سمت عراق) آبادتر بوده و مسجد جامع و بیشتر بازارها در آن قرار داشته است.مقدسی در قرن چهارم عسکر مکرم را برخوردار از تجارتخانه های بزرگ می داند.(119) حتی در قرن هشتم هجری، بنا به گزارش حمداللّه مستوفی، آنجا شهری بزرگ بوده است که خوش ترین هوای خوزستان را داشته است.

وجه تسميه عسکر مکرم اين است که حجاج حاکم معروف بني اميه در عراق يکي از فرماندهان عرب را بنام مکرم براي خاموش کردن فتنه اي، به خوزستان گسيل داشت و سردار مزبور نزديک خرابه هاي شهري که به فارسي رستم گواد نام داشت و اعراب آن را «رستاقباذ» ناميدند مستقر شد و اين مکان بعدها به عسکر مکرم ،يعني اردوگاه مکرم ، معروف گرديد. اکنون نام عسکر مکرم در نقشه ها ديده نميشود ولي بجاي آن خرابه هاي روستای جلیعه و بندقیر است که آب گرگر در آنجا به کارون می ریزد (مسرقان) به کارون ميريزد. در قرن چهارم هجري عسکر مکرم شهري بود بر دو جانب نهر مسرقان و جانب غربي آن بزرگتر بود و بوسيله دو جسر بزرگ که از قايقهاي بهم بسته تعبيه شده بود به جانب ديگر اتصال داشت . شهر داراي بازاري باشکوه بود که با مسجد جامع هر دو در جانب غربي واقع بودند. ازجمله عيوب عسکر مکرم وجود عقربهاي سمي در آن شهر بود که هيچکس از گزند آنان بي نصيب نمي ماند. حمداللّه مستوفي گويد: «شاپور ذوالاکتاف تجديد عمارتش کرد و برج شاپورخوانند بر دو جانب آب دودانگه تستر نهاده است و دراول به لفظ لشکر خواندند و لشکربن طهمورث ديوبند ساخته ، شهري بزرگ است ، از همه ولايت خوزستان هواي آن خوشتر است ». و در اين شهر از ابريشم خام مقنعه و دستمال و پارچه ميساختند. (جغرافياي تاريخي سرزمينهاي خلافت شرقي ص 255 و 265). و رجوع به عسکر و عسکري شود.

سال از ثبت محوطه ساسانی «عسکر مکرم» در فهرست آثار ملی میراث فرهنگی می گذرد. عسکر مکرم از جمله شهرهای دوره ساسانی است که در صدر اسلام بسیار مهم بوده و در آن دوران آن را «رستم کواذ» می خواندند. عسکر مکرم در دو کیلومتری روستای بند قیر به همراه شش شهر باستانی دیگر در سال 1310 به ثبت در فهرست آثار ملی رسید.به دلیل نبود مطالعات و بررسی های کافی در این شهر دوره ساسانی موقعیت و میزان اهمیت این شهر بر همگان پوشیده است. بررسی های میدانی حاکی از آن است که در دوره اسلامی به ویژه صدر اسلام این شهر از لحاظ اقتصادی و سیاسی پیشرفت داشته به گونه یی که رهبران سیاسی چون یعقوب لیث صفاری و برخی امرای آل بویه علم طغیان علیه حکومت اموی را در این نقطه برافراشتند. «رستقباد» معرب رستم کواذ به معنای شهر و ناحیه قباد است بدین منظور که این شهر توسط قباد، شاه ساسانی ایجاد شده است که در دوره اسلامی به نام عسکر مکرم یا لشگر مکرم تغییر نام داده است. وجود مسجد جامع، بازار و راه های تجاری آبی و زمینی همگی گواه اهمیت فوق العاده این شهر است به گونه یی که در می یابیم ضرابخانه هایی که سکه هایی با ضرب این شهر تولید می کرده اند وجود داشته است. بررسی های پژوهشی در شوش و جنوب غربی ایران نیز از وجود 6 ضرابخانه در ادوار اسلامی گزارش می دهد که این ضرابخانه ها در شوشتر، سرق (روستای سردار آباد)، عسکر مکرم و مناذر که درهم های نقره ضرب می کردند، شوش که سکه مسی ضرب می کرد و اهواز که به عنوان پایتخت سکه نقره و طلاضرب می کرد. در کتاب معجم البلدان نیز در توضیح وجه تسمیه عسکر مکرم آمده که «مطرف بن سیدان باهلی» در بصره کلانتر بوده است. یک روز دو راهزن را به نزد او می آورند. یکی را تازیانه می زند و دیگری را می کشد. برادر مقتول کینه او را به دل گرفت و چندی بعد که مطرف فرماندار اهواز شد، برادر مقتول، او را کشت. مصعب، حاکم بصره، مکرم پسر مطرف را برای انتقام روانه خوزستان کرد. مکرم در نقطه یی لشگرگاه ساخت که بعدها به نام او عسکر مکرم یا به طور خلاصه عسکر و به فارسی لشکر خوانده شد که تا پیش از این آنجا روستایی به نام رستم کواذ و به عربی رستقباد بود که این واقعه را به سال 71 هجری نسبت می دهند.

* جنگل طبیعی و چشم نواز «گبری» *
روزگاری جزء جذاب ترین مناظر طبیعی و مناطق سرسبز استان خوزستان بود.از اواخر بهمن ماه و همزمان با غنچه زدن درختان ، شکفتن گل ها و گسترش سبزه ها و ریحان ها طبیعت روح افزای جنگل گبری جمعیت زیادی از اطراف و اکناف خوزستان را به آغوش می کشید و جلوه بسیار زیبایی از پیوند انسان ها و طبیعت را به نمایش می گذاشت.گبری از سالم ترین و مهمترین شش های تنفسی شهرستان اهواز و حومه پیرامونی آن بود.دید و بازدید شهروندان و عاشقان طبیعت تا ۱۳ بدر هرسال در جنگل مذکور ادامه می یافت.هرگاه و در طول روزهای سال گذرت به جنگل گبری بویژه در بعد ازظهر ایام بهاری و تابستان می افتاد ،نکهتی جان فزا و نشاط آور ،جسم و جانت را شادابی و طراوت می بخشید.سال ها ملاثانی از رهگذر این جنگل محدود ،اما متنوع و سرسبز شناخته می شد،زیرا که گبری دروازه ورود به ملاثانی و نقطه مهم کمربند سبز شهرستان اهواز محسوب می شد.در جنگل گبری کلکسیون متنوعی از درختان و درختچه ها اعم از میوه دار و سایه گستر را مشاهده می کردی،درختان زردآلو،انگور،خرما،انجیر،حنا،لیموترش و لیموشیرین،پرتقال تا کنار و غیره نگاه هر تازه واردی را به خود جلب می نمود.این باغ متشکل از سه قسمت به هم پیوسته است که در زمان اصلاحات ارضی و شاید پیش از آن به ملاکان بزرگ بنام های حاج تقی دولتی،یک فرد ارمنی معروف به گبری و حاج شیخ محمود نبهانی تعلق داشت.در این واحه ها علاوه بر وجود درختان ،انواع سبزیجات و صیفی جات نیز کاشت و برداشت می شد و بر همین اساس بسیاری از ساکنان روستاها و مناطق اطراف مانند تلبومه ،ملاثانی و ویس و...... بعنوان کارگر یا صاحب نسق مشغول بکار بودند و از این رهگذر به امرار معاش می پرداختند.و قوت لایموت خانواده خویش را تامین می کردند.


مزارع انواع سبزیجات در جنگل گبری
جنگل زویرچری(شیخ سلطان)
این جنگل از جمله مناظر طبیعی و قدیمی ملاثانی است که حدود ۴۰ سال پیش انواع گونه های درختان صحرایی (کهور و آکالیپتوس) در محدوده ی آن توسط مدیریت وقت مجتمع آموزش عالی کشاورزی ملاثانی غرس و پرورش یافت و از آن زمان تاکنون بعنوان مهمترین تفرجگاه مردم منطقه و مسافران بویژه در ایام نوروز و بهار می باشد .این جنگل در دوقسمت قدیم و جدید با مساحت ۱۳هکتار در کناره شمالی روستای زویرچری و در۵کیلومتری شمال شرق ملاثانی قرار دارد.
*نیروگاه حرارتی تولید برق رامین (ملاثانی)*
این نیروگاه بعنوان بزرگترین مرکز تولید انرژی برق کشور قلمداد می شود که با8 واحد ظرفیت اسمی و 6 واحد فعال مجموعا" 30% برق کشور بویژه صتایع بزرگ و شرکت های مادر را تامین می کند.این نیروگاه در کیلومتر 23 اهواز – ملاثانی و در سمت راست اتوبان قرار دارد.این نیروگاه و تاسیسات جانبی آن می تواند جلوه زیبایی جهت آشنایی مسافران نوروزی بخصوص کاروان راهیان نور با توانمندی صنعت برق و خودکفایی این بخش در سال جهاد اقتصادی باشد.

تاسیسات نیروگاه حرارتی برق رامین(ملاثانی)
*زیارتگاهها*
زیارتگاه سیدحسن
سیدحسن از سادات غرابی است که مرقد ایشان در روستایی به همین نام در ۱۲ کیلومتری شمال شهر ملاثانی و بر سمت غربی جاده اهواز - مسجدسلیمان واقع می باشد.این سید از جمله سادات صاحب کرامت و مورد احترام مردم این خطه و بسیاری از شهروندان خوزستانی است که بارگاه ایشان بعنوان زیارتگاه دایمی ساکنان و مسافران این خطه در مناسبت های مختلف سال می باشد.در کنار روستای سیدحسن دهها حوضچه پرورش ماهی و جنگل مصنوعی شهید میاحی قرار دارد که بر جاذبه های توریستی و مسافرت های اقتصادی و تفریحی افزوده است.


جنگل شهید میاحی روستای سیدحسن
زیارتگاه سیدخلف
این زیارتگاه متعلق به یکی از سادات حسینی و از مراقد مورد توجه و احترام مردم شهرستان باوی و روستاهای تابعه است که سالانه پذیرای از صدها زائر از سراسر استان خوزستان می باشد.مرقد سیدخلف در کنار جنگل سرسبز و زیبای "گبری"واقع است که بر جذابیت و مزیت گردشگری منطقه افزوده است.
*بازارچه روز ملاثانی*
هر وقت گذر شما به ملاثانی می افتد می توانید جهت تهیه و خرید انواع میوه ها،سبزیجات تازه و گوشت گرم به بازارچه روز شهر ملاثانی واقع در ضلع غربی بلوار امام خمینی(ره) روبروی اداره آموزش و پرورش شهرستان باوی سری بزنید و مایحتاج خود و خانواده را تامین نمایید.
*مراکز رفاهی و خدماتی*
رستوران سنتی قوس قزح
این رستوران سنتی در ابتدای بلوار امام خمینی (ره) و در ورودی اهواز به ملاثانی (جنوب شهر ملاثانی) در فضایی کاملا" جذاب و درون پارک نواری بوستان قرار دارد.این رستوران سنتی با ارائه انواع غذاهای محلی و ایرانی دو سال پیش با مدیریت آقای علیزاده در شهر ملاثانی با هدف تقدیم خدمات به مسافران و ساکنان منطقه احداث و راه اندازی شد.
دیدنی های ملاثانی در یک نگاه
|
رديف |
نام منطقه |
امتيازات |
محل جغرافيايي |
|
1 |
باغ هاي گبري
|
(داراي درختان انگور ، خرما، زردآلو و كنار و همچنين بنه هاي انواع سبزي هاي خوردني ، كاهو ، كلم و صيفي جاتي نظير خيار، خيار چنبر، باميه و باقلا مي باشد |
در فاصله 1 كيلومتري جنوب ملاثاني قرار دارد |
|
2 |
سيدخلف |
زيارتگاه يكي از سادات صاحب كرامات حسيني |
در فاصله 1 كيلومتري جنوب ملاثاني قرار دارد |
|
3 |
جنگل زوير |
جنگل کوچک مصنوعی با 40 سال قدمت در كنار روستاي زويرچري |
واقع در۵كليومتري شمال شرق ملاثاني |
|
4 |
سيدحسن |
داراي جنگل مصنوعي و زيارتگاه سيدحسن مي باشد |
واقع در ۱۲ كيلومتري شمال ملاثاني (جاده مسجد سليمان) |
|
5 |
دانشگاه كشاورزي |
داراي موزه وحش ، باغ ها و منظره هاي سرسبز و انواع گلها |
در ضلع شمالي شهر قرار دارد |
|
6 |
روستاي جليعه |
داراي آثار باستاني و تاريخي بكر مي باشدو گسل های ماسه ای جهت مطالعات زمین شناسی |
در فاصله 6 كيلومتري شمال ملاثاني در حاشيه رود گرگر واقع است. |