ملاثاني نيوز

نعیم حمیدی : مرحوم احشیش ویس اهوازی (الهلالی) نخستین یخ فروش روستای ملاثانی آن زمان بود که مغازه یخ فروشی اش را طی سال های ۵۶ و ۵۷ در کنار منزل خود (نبش خیابان مسجد صاحب الزمان) دایر کرد.مرحوم احشیش پیش از آغاز جنگ و تا سال ۶۳، یخ مورد نیاز ساکنین ملاثانی و روستاهای اطراف را از طریق کارخانه یخ کوی عامری اهواز (پشت حرم علی ابن مهزیار) تامین می کرد اما با شدت یافتن و گستردگی جنگ و فعالیت کارخانه های یخ استان برای تامین یخ مورد نیاز جبهه ها ، مرحوم احشیش با همکاری فرزندان اش عزیز و مجید دو کامیون بنز خاور تهیه و از طریق کارخانه های یخ اصفهان و شهرکرد یخ مورد نیاز ساکنین ملاثانی و روستاهای منطقه را تامین می کرد .

در تابستان بدلیل گرمای شدید و قطعی برق حتی تا دو روز ، اهالی ناگزیر از خرید یخ جهت خنک سازی آب شرب بودند .(در آن زمان خبری از فریزر و فریز گوشت ، نان و غذا نبود).مرحوم حشیش انسان بسیار ساده ، بی آلایش ، صادق و مهربان بود بطوریکه مغازه او در کنار اتاقک خودرویی مرحوم زایر اُمِلح ، محفل گرم پیرمردان ملاثانی با محوریت مرحوم ملاخلف فیاضی ، مرحوم ملاعبدالله علیمی ، مرحوم حسین الغضیب ،ابوامیر عتابی ،مرحوم زایر امرعی، مرحوم سلطان الچریم ، ابوسعید ، زایر داغر و ...تبدیل شده و تا پاسی از شب جز ماه محرم این گعده ها ادامه پیدا می کرد

حاج محمود خزائی نمادِ عاطفه کمیابی است

امروز برای شرکت در مراسم تشییع، تدفین و ترحیم حاج محمود خزائی معروف به «محمودِ قصاب» به ملاثانی رفتم. حاج محمود اصلیتش بختیاریِ نجف‌آبادی است، حرفه و شغل خود و فرزندان و نوه‌هایش گله‌داری و قصابی است.او از معدود بازماندگان ساختار فرهنگی و اجتماعی ارتباطی – عاطفی در ملاثانی است. ملاثانی از دیرباز یک همزیستی مسالمت‌آمیزی بین اقوام مختلف ایرانی را تجربه می‌کند. عرب، شوشتری، ترک قشقایی، فارس، بختیاری، دزفولی، اصفهانی، یزدی، آذری، کُرد و حتی کولی بدون آنکه سعی کنند همدیگر را هضم کنند، یا بر یکدیگر سلطه پیدا کنند و هویت همدیگر را له‌ولورده سازند؛ یک همسایگی دیرپا با حفظ هویت‌های فرهنگی – قومی و نه هم‌جواری صرف را تجربه کرده‌اند.

امروز جمعیت زیادی برای تشییع‌جنازه حاج محمود آمده بودند. تُشمال بختیاری با یزله ی عربی در سوگ مردی حزن می‌نواخت که نمادی از ساختار فرهنگی – اجتماعی ملاثانی با بن‌مایه‌های ارتباطات انسانی بر مبنای همیاری‌ها، هم دردی‌ها و کنش‌های سالم اجتماعی بود.نظام «تمایز»- آن‌گونه که پیر بوردیو بدان می‌پردازد ـ در تجربه مرگ نیز بازتولید می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، افراد از طریق نوع تجربه مرگشان خود را از دیگران متمایز می‌سازند. آن‌ها درواقع با بهره‌گیری از مناسبات مرگ به کسب منزلت اجتماعی و تعیین طبقه خویش دست می‌زنند. مراسم تشییع، تدفین و ترحیم حاج محمود نشان داد که او متعلق به نسلی است که در حال انقراض است. او نماد ساختار انسانی و عاطفی است که امروز کمتر بازتولید می‌شود. به همین جهت امروز مردم، در سوگ یک سلوک اخلاقی – اجتماعی عزادار شدند. آن‌ها یک نوستالژی حزن‌انگیز را به یاد آوردند.

حاج محمود خزائی را نه به خاطر تعداد فرزندانش و نه سرمایه و زمین و گله‌هایش و نه حتی سجایای اخلاقی و شجاعت و مردانگی‌اش و نه او شاعری است که به قصیده‌هایش شهرت یافته و نه سخنوری است که به خطابه‌هایش معروف گشته و نه مرجع حلِ اختلافی است که به فقره‌های جلوگیری از خون‌ریزی و طلاق مردمان نشان‌دار شود.حاج محمود خزائی نمادِ عاطفه کمیابی است که با مرگش مردم را داغدار کرده است. ترس از اینکه آیا این نسل و نسل‌های بعدی ظرفیت زیست سالم رادارند؟ آیا این‌ها فارغ از خط‌کشی‌های غیرانسانی می‌توانند تجربه‌ی موفقی را در زندگی ایجاد کنند؟ آیا نظام معنایی که حاج محمود خزائی و امثال او در جامعه ایجاد کردند را می‌توان بازتولید کرد؟ خدایا حاج محمود خزائی را با صالحان و مصلحان محشور بفرما.

اهواز – لفته منصوری

به بهانه دیدار معلم دهه 50 مالاثانی با حاج عبدالامام حمیدی

امروز صبح حاج عبدالامام حمیدی جانباز عزیز و پرافتخار ما اهالی ملاثانی که سال‌ها در  اصفهان سکونت گزیده است؛ با من تماس تلفنی گرفت. او با شوق وصف‌ناشدنی و حس شادمانی غریبی که از صدای رنجور او دریافتم، از میهمانی عزیز و گرامی گفت که می‌خواهد با من صحبت کند.حاج عبدالامام حمیدی از رزمندگان دوران دفاع مقدس که در جریان جنگ تحمیلی دست راست خود را تقدیم خدا و آرمان‌های دینی و ملی‌اش کرد و در این سال‌ها متأسفانه دچار ضایعه‌ی نخاعی شده است. البته به برکت دعای مردم و معالجه مستمر پزشکی آرام‌آرام وضع او رو به بهبودی است.

میهمان امروز حاج عبدالامام، معلم دهه‌ی پنجاه ما بچه‌های ملاثانی، سرکار خانم مکاری و فرزندش دانیال بود که از همدان به اصفهان رفته تا شاگردش را عیادت نموده و برایش آرزوی سلامتی کند.سرکار خانم مکاری و همسرش جناب آقای جوادی که در آن زمان مدیر مدرسه سوم اسفند ملاثانی بود، نقش مهمی در ایجاد و توسعه آموزش‌های عمومی در ملاثانی داشتند.خانم مکاری معلم زبان انگلیسی من در سال 1355 در این مدرسه بود. بعد از 40 سال وقتی معلم ات با تو تماس می‌گیرد و با او صحبت می‌کنی چه حس و حال عجیبی پیدا می‌کنی؟

معلم‌ها برخلاف تمامی گروه‌های مرجع جامعه هرگاه با تو مواجه می‌شوند از میزان رشد و تعالی‌ات می‌پرسند. گویی می‌خواهند در رقابتی دائمی شاگردانشان را بر فراز قله‌های دانش و بینش و انسانیت بنشانند. انگار بهترین آرزوهای خود را برای فرزندان معنوی‌شان می‌خواهند. بر اساس روایتی که البته در کتاب‌های معروف حدیثی نیامده است[1]، پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم فرمودند: «الآباءُ ثَلاثَةٌ: أبٌ وَلَّدَكَ، و أبٌ زَوَّجَكَ، و أبٌ عَلَّمَكَ[2]» يعني پدران سه دسته‌اند: پدري که از او به وجود آمده‌ای، پدري که برايت تزويج کرده (پدرزن) و پدري که تو را تعليم داده است.

امروز این حس مادرانه، حس شفقت و مهربانی، حس آرزوهای خوب و دوست‌داشتنی،  حس معلمی که 40 سال او را ندیده و صدایش را نشنیدم،  با تمام وجود دریافتم.  خدایا نیکوترین سرنوشت‌ها را برای معلمانمان تقدیر بفرما. خدایا جانبازان عزیز ما را بویژه حاج عبدالامام حمیدی لباس عافیت بپوشان. عکس زیر خانم مکاری و فرزندش دانیال جوادی و جانباز حاج عبدالامام حمیدی است.

 پانوشت:

[1] - گرچه اثری از این حدیث در کتاب‌های حدیثی معروف نیست؛ اما در برخی کتاب‌ها که جنبه روایی نداشته آمده است. نظیر، سید حیدر آملی در المقدمات من کتاب نص النصوص‌؛ ملا محمدمهدی نراقی در جامع السعادات؛ عبدالحسین امینی در الکتاب و السنة و الأدب؛  ملا هادی سبزواری در شرح مثنوی (سبزواری)؛ علی مشکینی در تحریر المواعظ العددیة این حدیث را آورده‌اند.

[2] - مشکینی، علی (1424ق). تحریر المواعظ العددیة، قم: الهادی‌، چاپ هشتم، ص ۲۴۷.

 باید از الگوهای موفق تقدیر کرد

دیشب به همراه برادر بزرگوارم جناب حجه الاسلام حمیدی برای دیدن مضیف عربی که در شهر ویس و به همت اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان باوی برگزار شده بود، رفته بودیم. مضیفی بزرگ و زیبا با نماد و فرهنگ غنی عربی که ذهن حاضران را به زندگی ابا و اجداد خود که سرشار از فرهنگ و اداب و رسوم زیبا و محلی قدیم بود،می برد. نمادهای که نشان دهنده مهمان نوازی مردم خوزستان است .

و جالب اینکه مسافرانی که از استانهای مختلف کشور برای دیدن این مضیف توقف کرده بودند با دیدن این اداب و رسوم و استقبال گرم و نوشیدن قهوه عربی، اظهار میداشتند ،که ما شنیده بودیم که مردم عرب خوزستان مهمان نواز هستند ولی الان به چشم خود دیدیم و لقب مهمان نوازی برازنده مردم این خطه است. یقینا چنین حرکتی برای شناساندن و انتقال فرهنگ غنی مردم عرب خوزستان به سایر استانهای کشور شایسته تقدیر است 

مردمی که مومن و بامحبت و خون گرم هستند مردمی که پایبند به انقلاب اسلامی هستند مردمی که از جان و مال خود برای حفظ اب و خاک این کشور گذشتند تا کشور عزیزمان حفظ شود.آری فرهنگ عربی در جامعه امروز ما باید نمود بیشتری داشته باشد یقینا جوانان عرب دارای استعداد و پشتکار هستند و با تکیه بر اداب و رسوم و فرهنگ بالای خود کارهای بزرگی انجام داده اند و خواهند داد.

لذا ضمن تشکر از رئیس محترم اداره میراث فرهنگی و گردشگری جناب آقای حمیدی و تمام ادارات و سازمانهای که به برپایی هرچه باشکوه تر این مضیف کمک کردند، پیشنهاد میکنم در ایام عید سعید فطر نیز این مضیف در شهرستان برگزار شود چرا که لیاقت مردم شهرستان بالا است و این امر اندک خدمتی در مقابل مردم عرب و خون گرم این خطه است. امیدوارم این گونه کارها در سطح شهرستان بیشتر شود و الگویی برای معرفی فرهنگ غنی و آداب و رسوم مردم فهیم عرب به استان و کشور باشد

ارادتمند
سیدهادی حسینی امین

اشاره :شهر عسکر مکرم واقع در حیطه جغرافیایی شهر ملاثانی (دو روستای جلیعه و بندقیر) مهمترین محدوده تاریخی منطقه است ،که در صورت احیاء و بازشناسی و ترمیم می تواند شهرستان جدید باوی و ملاثانی را به قطب گردشگری حوزه میانی استان خوزستان و اهواز تبدیل نماید و علاوه بر پیامدهای فرهنگی باعث تولید فرصت های شغلی و رونق اقتصادی شهرستان جدید التاسیس باوی و روستاهای اطراف گردد.لذا جهت آشنایی شهروندان ملاثانی و نیز خوانندگان وبلاگ ملاثانی نیوز با دیرینه تاریخی منطقه و همچنین توجه مدیران اجرایی استان به وظایف قانونی مربوطه در حوزه ،بخشی ازنوشته های کتب تاریخی را در این خصوص منتشر می کنیم ،امید است سایر دوستان نیز با ارائه نظرات و دیدگاههای صائب ضمن مشارکت ما را در انجام این رسالت مهم یاری رسانند.لازم به یادآوری است ابوهاشم حبایی بزرگترین متکلم معتزلی در همین شهر می زیسته و گویند پس از مرگ در اینجا به خاک سپرده شده است.

دایرة المعارف بزرگ اسلامی.

چیرگی بر واسط و اهواز و بصره: ابوعبدالله بریدی پس از استقرار در اهواز به مولای خود یاقوت که پس از شکست از آل بویه در عسکر مُکرَم اقامت داشت خیانت کرد و موجب قتل او شد. آنگاه اموال او را از شوشتر بیاورد و تصاحب کرد. گفته‎اند که وی به فرمان خلیفه (الراضی) او را کشت (صولی، 57). در 325ق/937م ابن‎رائق امیرالامرای بغداد با خلیفه به قصد سرکوب ابوعبدالله بریدی که مال به بغداد نمی‎فرستاد و مردم از ستمگری او ناله‎ها داشتند، روانه اهوا شد. اما کار به تجدید پیمان انجامید و ابوعبدالله پذیرفت که هر ساله 000‘360 دینار به بغداد فرستد و لشکریان اهواز را به نماینده خلیفه تسلیم کند تا روانه فارس شوند. با این همه بدعهد کرد و حتی از نماینده خلیفه که برای گرفتن سپاه به اهواز آمده بود، زر خواست و سرانجام او را واداشت که شبانه از شهر بگریزد. در همان سال به مخالفت با این رائق، سپاهی به فرماندهی غلام خود اقبال، به حصن مهدی، نزدیک بصره فرستاد، و در پاسخ ابن‎رائق ادعا کرد که آن سپاه را برای مقابله با قَرمَطیان که بصریان از آنان بیمناکند فرستاده است. چون میان آن دو کار به دشمنی کنید، این رائق سپاه به واسط برد و بریدی به اقبال فرمان داد که وارد شهر شد. ابن‎رائق نیز بَدرِ خَرشَنی و بَجکَم را در رأس سپاهی برای سرکوب ابوعبدالله روانه کرد. بجکم تا شوش یاز نایستاد و بریدی به مقابله شتافت و سپاهی به فرماندهی غلامش محمد، معروف به حمال روانه کرد، اما شکست خورد. بار دیگر سپاهی با حمال به پیکار فرستاد که بدون جنگ واپس گریختند و بریدی به بصره رفت و در اُبُلّه ساکن شد. اقبال که در بصره بود به مقابله سپاه ابن‎رائق رفت و آن را بشکست و گروهی را به اسارت گرفت. ابوعبدالله بریدی اسیران را آزاد ساخت و با ارسال نامه و گسیل داشتن گروهی از بزرگان بصره نزد ابن‎رائق، کوشید او را بر سر مهر آورد، ولی ابن‎رائق روی خوش نشان نداد. پس بریدیان در بصره گذاشت. ابوالحسین سپاه ابن‎رائق را بشکست. ابن‎رائق با سپاهی دیگر شخصاً آهنگ پیکار کرد و بجکم نیز از اهواز به او پیوست. از آن سوی ابوعبدالله به نزد عمادالدوله بویه‎ای رفت و او را به تصرف عراق برانگیخت. عمادالدوله سپاهی به سرکردگی برادرش معزالدوله با بریدی روانه اهواز کرد. ابن‎رائق به سرعت بجکم را به اهواز بازگرداند و سپس خود نیز به دنبال او روانه شد. ابوعبدالله در اَرجان سچاه بجکم را بشکست و بر اهواز دست یافت (326ق/938م). چندی بعد معزالدوله از ابوعبدالله خواست که سپاهش را از بصره به نزد رکن‎الدوله به اصفهان فرستد تا به جنگ وُشمگیر بروند. ابوعبدالله 000‘4 تن از سپاهیان خود را احضار و آماده کرد، ولی معزالدوله باز از او خواست تا سپاهیان حاضر در حصن مهدی را نیز به واسط روانه کند. ابوعبدالله از عاقبت خویش بیمناک شد و از این کار سر باز زد و با تهدید، معزالدوله را وا داشت که به عسکر مکرم رود. وی سپس شخصی را به نیابت از خود در اهواز گماشت. بجکم از این اختلافها سود برد و سپاهی روانه کرد. این سیاه بر شوش و جندیشاپور چیره شد و جز عسکر مکرم در دست معزالدوله نماند. پس آل بویه از عمادالدوله یاری خواستند و او سپاهی فرستاد و اهواز را از دست بریدی خارج ساخت و قلمرو بریدیان به بصره محدود شد. همان سال ابن‎رائق امیرالامرای بغداد از بیم بجکم با ابوعبدالله صلح کرد و مقرر شد، او واسط را از دست بجکم خارج سازد و در مقابل هر سال 000‘600 دینار به امیر دهد، امّا بجکم پیشدستی کرد و بر ابوعبدالله تاخت و او را شکست داد. با این همه وی از بریدی پوزش خواست و با او پیمان کرد که اگر بر بغداد دست یابد، واسط را به وی دهد. چندی بعد بجکم به بغداد رفت و به جای ابن‎رائق، امیرالامرایی یافت (326ق/938م) و واسط را به بریدی داد 

ویرانه های عسکر مکرم (در روستای جلیعه از شهر ملاثانی ) زیر آسفالت شهر جدید رامین

اشاره : در لغت نامه دهخدا پیرامون شهر عسکر مکرم آمده است ، معزاء حارث ، يکي از افراد بني جَعْوَنةبن حارث بن نُمَيربن عامربن صعصعة. (از معجم البلدان ). شهري است معروف ، و گويا معرب است . (از المعرب جواليقي ). شهري است [ از شهرهاي ناحيت خوزستان ] باسواد بسيار و خرم و آبادان و بانعمت ، و همه شکرهاي جهان سرخ و سپيد و قند از آنجا افتد. (حدود العالم چ دانشگاه ص 138). و آن اندر ميان دو رود شوشتر و مَسرُقان واقع است . (از حدود العالم ص 45 و 46). يکي از نه قريه و ده اهواز، واقع ميان شوشتر و رامهرمز. (يادداشت مرحوم دهخدا). وجه تسميه عسکر مکرم اين است که حجاج حاکم معروف بني اميه در عراق يکي از فرماندهان عرب را بنام مکرم براي خاموش کردن فتنه اي، به خوزستان گسيل داشت و سردار مزبور نزديک خرابه هاي شهري که به فارسي رستم گواد نام داشت و اعراب آن را «رستاقباذ» ناميدند مستقر شد و اين مکان بعدها به عسکر مکرم ،يعني اردوگاه مکرم ، معروف گرديد. اکنون نام عسکر مکرم در نقشه ها ديده نميشود ولي بجاي آن خرابه هاي روستای جلیعه و بندقیر است که آب گرگر در آنجابه  کارون  می ریزد (مسرقان) به کارون ميريزد. در قرن چهارم هجري عسکر مکرم شهري بود بر دو جانب نهر مسرقان و جانب غربي آن بزرگتر بود و بوسيله دو جسر بزرگ که از قايقهاي بهم بسته تعبيه شده بود به جانب ديگر اتصال داشت . شهر داراي بازاري باشکوه بود که با مسجد جامع هر دو در جانب غربي واقع بودند. ازجمله عيوب عسکر مکرم وجود عقربهاي سمي در آن شهر بود که هيچکس از گزند آنان بي نصيب نمي ماند. حمداللّه مستوفي گويد: «شاپور ذوالاکتاف تجديد عمارتش کرد و برج شاپورخوانند بر دو جانب آب دودانگه تستر نهاده است و دراول به لفظ لشکر خواندند و لشکربن طهمورث ديوبند ساخته ، شهري بزرگ است ، از همه ولايت خوزستان هواي آن خوشتر است ». و در اين شهر از ابريشم خام مقنعه و دستمال و پارچه ميساختند. (جغرافياي تاريخي سرزمينهاي خلافت شرقي ص 255 و 265). و رجوع به عسکر و عسکري شود. 

 .

دستگاه دین پرور ملاثانی

دستگاه دین ورزی و تبلیغ دین در ملاثانی و روستاهای اطراف بر سه پایه اساسی ملا ، سید و بازاری قرار داشت . قبل از انقلاب شکوهمند اسلامی و نوزایی دینی در ایران ؛ مردم در شکل سنت گرایی دینی و ایجاد ارتباط با آبشخور شریعت یعنی مراجع عظام تقلید که حجت امام عصر ( عج ) در روی زمین هستند دچار محدویتهای جدی بودند . اکثر روستاها مسجد نداشتند . در نتیجه از فعالیتهای مسجدی نظیر وعظ و خطابه ، نماز جماعت ، آموزش قرآن و ... بی بهره بودند . تنها مسجد جامع و مسجد صاحب الزمان( عج ) در ملاثانی ؛ مسجد امام حسین ( ع ) در ندافیه ؛  مسجد صاحب الزمان( عج ) در جلیعه عَلم دین داری را برفراشته بودند و چهل ، پنجاه روستای دیگر فاقد مسجد بودند . علمای دین ( معممین ، طلاب حوزه های علمیه ) بجز مرحوم حجت الاسلام و المسلمین سید حمزه حسینی در منطقه سکونت نداشتند . مدارس دولتی هیچ مسئولیتی در رابطه با آموزه های دینی نداشتند . وسایل ارتباط جمعی جدید هم که در اختیار رژیم شاهنشاهی بودند و تکلیفی در باره تبلیغ دین نداشتند ؛ مع الوصف برخی از مردم رادیو در اختیار داشته و از طریق فرستنده های کشورهای عربی اخبار و قرآن گوش می دادند . در آن شرایط ترویج دین در ملاثانی مرهون تلاش سه قشر اجتماعی ملا ، سید و بازاری بوده است .
1)   ملا : منبر حسینی قوی ترین رسانه در تبلیغ و ترویج دین می باشد . ملا اعم از قاری حسینی ، مدرس قرآن ، مسئله گو و حتی موذن نقش بی بدیلی در ترویج شریعت محمدی داشته است . سید غالب ، سید لفته ، سید علی ، سید جمال ، ملا عظیم ، ملا سجاد ، ملا جعفر ، ملا محبس ، ملا شرجی ، ملا یابر ، ملا غالب ، ملا لفته و ... از دیر باز خدمات ارزشمندی در حوزه دینداری مردم داشته اند . پاسخ به سوالات شرعی ، جمع آوری حقوق شرعیه ، آموزش قرآن ، وعظ و خطابه ، کفن و دفن و نماز بر اموات ، عقد ازدواج ، همراهی کاروانهای زیارتی به مشهد مقدس و عتبات عالیات ، روضه دهه اول عاشورا ، ماه مبارک رمضان ، نوشتن دعا و احراز ائمه و حضرت فاطمه (س)از شوونات ملاها محسوب می شود.

2)   سید : سادات در بعد اجتماعی نقش برجسته تری داشتند . حضور با برکت آنها در ملاثانی و روستاها باعث آرامش و سکینه اجتماعی بوده است . نقش سادات در حیات اجتماعی مردم در استان خوزستان با هیچ جای کشور قابل مقایسه نیست . حل و فصل دعاوی ، حضور در مراسم خواستگاری ، مرجع داوری ، تعاون اجتماعی  حتی زفاف داماد تا اتاق عروس و ... از نقش و جایگاه سادات و اولاد پیامبر اکرم (ص) حکایت می کند . بیت سید علی که هم اکنون فرزندان ایشان در ندافیه ساکن هستند و بیت سید محمد که سیدسلمان بزرگ این خاندان است و بیت سید راضی (پدر سید جاسم)در ملاثانی سکونت دارند . بیت سید حسن که هم اکنون سید جمال بزرگ این خاندان محسوب می شود و بیت سید زهراو سادات جعاوله و نیز سادات هیالی و هرامشه در ایجاد وفاق اجتماعی نقش موثر و ارزشمندی داشته و دارند .
3)  بازاری : نقش بازاریان مومن در دین پروری بس مهم و پر ارج می باشد . بازار در ایران هم از جهت حمایت مالی از شئونات دین و هم نقش بی واسطه بازاریان در تبلیغ دین و حتی مبارزات سیاسی فصل مهمی در تاریخ ایران دارد . اینکه جمعیت موتلفه اسلامی از دل بازار برای نصرت نهضت امام خمینی (رض) قیام   می کند . اینکه در بازارهای قدیمی ایران نظیر بازار وکیل شیراز و یزد و اصفهان مسجد جامع و حوزه علمیه ساخته می شود به دلیل این خصلت دینی در بازاریان ایران است . در ملاثانی نیز خاندان گلابی ، احرامباف ، حرم باف ، چرم زاده ، عطار ، رکنی ، زرین تاج ، قشنی ، شوشتری ، فیاضی و ... در ارتباط با مراجع تقلید یا نمایندگان مستقیم آنها بوسیله دادن خمس و دیگر حقوق شرعیه نقش مهمی در انتقال آموزه های دینی ایفا می کردند .
بنابر این پیوند فرهنگ دینی ، اقتدار اجتماعی و تمکن اقتصادی سه ضلع دین پروری در ملاثانی را تشکیل می دهد . شایسته و بایسته است که جوانان عزیز و مومن نسبت به تاریخ تلاش دین مدارانه سه قشر ملا و سید و بازاری در ترویج و تبلیغ دین در ملاثانی را نباید کوچک بپندارند . این مثلث با برکت باعث پایایی و مانایی شریعت محمدی (ص) و تشعع سنت اهل بیت عصمت و طهارت (ع) در میان نسل ما شده است . امید است وبلاگ ملاثانی نیوز با همت همه عزیزان پاسدار فرهنگ اسلامی و ملی مردم عزیز ملاثانی باشد .

اهواز – لفته منصوری
26/5/1389

رمضان در ملاثانی با صدای اذان و تلبیه حاج ملاشرجی صفای دیگری دارد

سال هاست مردم ملاثانی در سحرهای ماه مبارک رمضان با صدای تلبیه و اذان حاج ملاشرجی مأنوس شده اند،فریاد بیدار باش او صلای دلکشی است که مانند نوازش و نغمه حنین مادرانه مومنین روزه دار را برای صرف سحری و اقامه نماز صبح بیدار می کرد ، اگر ندای ربنای استاد محمدرضا شجریان در لحظات منتهی به افطار برای همه ما ایرانیان به نماد ماه مبارک رمضان تبدیل شده فریادهای ملاشرجی در سحرگاهان برای اهالی ملاثانی همان حکم را دارد.ساعات اعلام های ملاشرجی شده بود ساعت بامدادی مردم ،وقتی کسی زود بیدار شدن خود را به رخ دیگری می کشید ،می گفت : من قبل از تنبیه ملاشرجی از خواب بیدار شدم ،هنگامی که مادرمان می خواست ما را از خواب سنگین بیدار کند می گفت :مادرجان ملاشرجی خیلی وقت است که دارد زمانبدی اذان صبح را اعلام می کند ،نمی خواهید بیدار شوید.تکه کلام ملاشرجی شده بود ورد زبان جوانان ملاثانی «خواهران و برادران عزیز تا اذان صبح 5 دقیقه باقی مونده!»

،حتی زمانی که همه بر سفره سحری می نشستیم همزمان با اعلام حاج ملاشرجی سرعت صرف غذا را تعیین می نمودیم یا اولویت خوردن و نوشیدن را مشخص می کردیم.حاج ملاشرجی هم بزبان عربی و هم بزبان فارسی زمان اذان را اعلام می کرد «ایها الاخوة و الاخوات الکرام بقی من الوقت الی اذان الصبح خمس دقایق» یاد آقای کوهستانی بخیر می گفت «این حاج ملاشرجی شما بی نظیره ما چنین چیزی در خراسان نداریم ،البته وقتی حاج شرجی جمله ای را به زبان عربی یا فارسی می گوید آن دو گفته چنان به هم شباهت دارد که فارس و عرب هر دو مقصود و منظور جمله ایشان را می فهمند».نکته جالبی در این بین وجود دارد و آن ،با اینکه سالهاست تکنولوؤی انسان را از شیوه های سنتی بی نیاز ساخته و تلویزیون و رادیو در منزل همه مردم وجود دارد ولی این ابزار تاکنون نتوانسته جایگزینی برای تلبیه و اذان ملاشرجی باشد ،انگار مردم ملاثانی صدای ایشان را بر هرچیزی مقدم می دانند و خواب سنگین جز با صدای حاج شرجی در سحرهای رمضان از چشمانشان نمی پرد.هنگامی که شب عید سعید فطر فرا می رسد و تمام شبکه ها ی تلویزیونی جمهوری اسلامی فردای آن روز را عید اعلام می کنند بازهم گوش مردم ملاثانی متوجه مأذنه های مسجد صاحب الزمان (عج) است تا تایید حاج شرجی را بشنوند،آنگاه شادی خویش را ابراز نمایند. اما امسال نمی دانم چه اتفاقی افتاده و صدای ماندگار حاج ملاشرجی از مأذنه ی مسجدصاحب الزمان (عج) ملاثانی شنیده نمی شود.گویی مردم ملاثانی در سحرهای چند روز گذشته چیزی را از دست داده اند وکمی از صفای رمضان ملاثانی کاسته شده ،به تلویزیون زل می زنیم اما هنوز صدای ملاشرجی در گوشمان طنین انداز است.ایکاش در این روزهای باقی مانده کاری شود (اگر مانع و کدورتی باشد برطرف گردد)و دوباره ساعت شمار رمضان با ندای حاج شرجی در سحرهای معنوی و پرخیر ملاثانی به حرکت افتد.

نعیم حمیدی

اشاره : منطقه ملاثانی از دیرباز بدلیل بافت اجتماعی و باورهای عمیق ساکنانش همواره مورد توجه بزرگان و علمای دین بوده است .نمایندگان مراجع عظام تقلید براساس روش های سنتی ارتباط با مردم و نیز در قالب شبکه اجتماعی ـ مذهبی گسترده به میان توده ها می رفتند و با سیره عملی و اخلاق محمدی تعالیم عمیق دینی را به متن جامعه روستایی و امی آن دوران می بردند بگونه ای که اخلاق ساده و بی آلایش آنان نقش دین را در زندگی مردم ماندگار می ساخت. دوبخش شمالی و جنوبی ملاثانی (روستاها)در سال های بسیار دور حضور دو عالم بزرگ تشیع در خوزستان و نجف اشرف را به خود دیده است ،یکی آیةالله شیخ محمود عکام به نمایندگی از حوزه نجف و دیگری آیةالله شیخ جعفر بیگدلی ،اکنون و در این مقاله بسیار عمیق که به خامه قلم برادر متتبع و محقق عزیزمان جناب حاج لفته منصوری نگاشته شده آشنایی مختصری با حیات بقیةالسلف عالم عامل آیةالله حاج شیخ جعفر بیگدلی (طاب ثراه)خواهیم یافت.بدون تردید مشارکت دیگر دوستان و گشودن پرونده های تاریخی این خطه می تواند کمک شایانی به نسل جدید در فهم میراث گذشتگان بکند.البته الگو پذیری صنف روحانیت از این اسوه های گرانقدر انتظار دیگری است که تحقق آن اهمیتی کمتر از موضوع اول نخواهد داشت.  

شیخ جعفر؛ عطار دین در روستاهای ملاثانی

1)پزشک دوره گرد

استاد شهيد مطهری در باره سيره تبليغي پيامبرعظيم الشان اسلام چنين مي فرمايند :« حضرت علي (ع) جمله اي دارد دربارة پيغمبر اکرم (ص) که در نهج البلاغه است و سيرة پيغمبر را در يک قسمت بيان مي کند ؛ مي فرمايد : طبيب . پيغمبر ، پزشکي بود براي مردم.» البته معلوم است که مقصود ، پزشک بدن نيست که مثلاً براي مردم نسخة گل گاوزبان مي داد ، بلکه مقصود پزشک روان و پزشک اجتماع است. طبيب دوار بطبه . در اولين تشبيه که او را به طبيب تشبيه مي کند ، مي خواهد بگويد : روش پيغمبر ، روش يک طبيب معالج بود با بيماران خودش. يک طبيب معالج با بيمار چگونه رفتار مي کند؟ از جمله خصوصيات طبيب معالج نسبت به بيمار ، ترحم به حال بيمار است. کما اين که خود حضرت علي (ع) در نهج البلاغه مي فرمايد: وانما ينبغي لاهل العصمه والمصنوع اليهم في السلامه ان يرحموا اهل الذنوب والمعصيه ؛ اشخاصي که خدا به آنها توفيق داده که پاک مانده اند ، بايد به بيماران معصيت ترحم کنند.گنهکاران ، لايق ترحمند ، يعني چه ؟ آيا اینها لايق ترحمند ، پس چيزي به آنها نگوييم ؟ يا نه، اگر مريض ، لايق ترحم است ، يعني فحشش نده و بي تفاوت هم نباش ، معالجه اش کن . پيغمبر اکرم روشش روش يک طبيب معالج بود ، ولي مي فرمايد : طبيب هم با طبيب فرق مي کند. ما طبيب ثابت داريم و طبيب سيار. يک طبيب ، مطبي باز کرده ، تابلوش را هم نصب کرده و در مطب خودش نشسته ، هر کس آمد به او مراجعه کرد که مرا معالجه کن ، به او نسخه مي دهد ، و اگرکسي مراجعه نکرد به او کار ندارد ، ولي يک طبيب ، طبيب سيار است ، قانع نيست به اين که مريض ها به او مراجعه کنند ، او به مريض ها مراجعه مي کند و مي رود سراغ مريض ها . پيغمبر مي رفت سراغ مريض هاي اخلاقي و معنوي. در تمام دوران زندگي اش کارش اين بود. مسافرت به طائفش براي چه بود ؟ اساساً در مسجدالحرام که مي رفت سراغ اين ، سراغ آن ، قرآن مي خواند ، اين را جلب مي کرد ، آن را دعوت مي کرد ، براي چه بود ؟ در ايام ماههاي حرام که مصونيتي پيدا مي کرد ، و قبايل عرب مي آمدند براي اين که اعمال حج را به همان ترتيب بت پرستانه خودشان انجام بدهند ، وقتي در عرفات و منا و بخصوص در عرفات جمع مي شدند ، پيغمبر از فرصت استفاده مي کرد ، مي رفت در ميان آنها. ابولهب هم از پشت سر مي آمد و هي  مي گفت : حرف اين را گوش نکنيد ، پسر برادر خودم است ، اين چنين است ، اين چنان است ، ولي او به کار خود ادامه مي داد. اين براي چه بود ؟ مي فرمايد : پيغمبر روشش روش طبيب بود ، ولي طبيب سيار ، نه طبيب ثابت که فقط بنشيند که هر کس آمد از ما پرسيد ، ما جواب مي دهيم ، هر کس نپرسيد، ديگر ما مسئوليتي نداريم ؛ نه ، او مسئوليت خودش را بالاتر از اين حرفها مي دانست.در روايات ما هست که عيساي مسيح (ع) را ديدند که از خانة يک زن بدکاره بيرون آمد. مريدها تعجب کردند. ياروح الله! تو اينجا چکار مي کردي؟ گفت: طبيب به خانة مريض  مي رود. خيلي حرف است!  

حلاوت قهوه

قهوه با طعمی تلخ و رنگی تیره ، حلاوتها و صلح و صفا را به دنبال دارد.قهوه صرفا" فقط یک نوشیدنی نیست، بلکه آئینه تداوم فرهنگ و سنن و رسوم و اصالت است مجالسی که با عنوان نوبت قهوه بر پا می شوند، مراکز انتقال هویت و اصالت شرقی و تداوم و استحکام نظام مدیریتی مردمی و عشیره ای اند. در نشستهای قهوه نظم وانضباط و سلسله مراتب و تقدم و تاخر و ترتیب و مشورت و مشارکت عمومی در تصمیم گیری هویدا است.در نشستهای قهوه مفاهیم ادبی و شعر و حکایات و لطایف و تاریخ و احکام و روایات با گفتاری رسا و واژه هایی با معنی و زبانی فصیح و بلیغ بیان می شوند.

نشست های قهوه مجالسی هستند همانند مدارس. مدارسی که کهنسالان آموزگارند وجوانترها طالب و شاگرد . درس بزرگی و احترام ، متانت و وقار آموخته می شود.نشستهای قهوه تداوم صله ارحام و تقویت الفت ، مهربانی ، برادری و اخوت می شود با نیک اندیشی ، صلح و صفا و آرامش را به دنبال دارند و در آنها آگاهی به احوال همدیگر و حل مشکلات و اصلاح ذات البین را جستجو می نمایند.نشست های قهوه سنت حسنه ایست که هرکس خواهان میزبانی آن در خانه اش می باشد وبر این باور است که قدوم مهمانان خیر و برکت را به خانه اش می آورد.طعم تلخ قهوه در نشست ها به شیرینی تبدیل می شود و حاضران و مهمانان با ولع خاصی آن را می نوشند و از نوشیدن آن لذت می برند  .

 خلیل خلیلاوی

پیام سرکار خانم مکاری معلم زبان ملاثانی در دهه ۴۰

سپاس یزدان پاک را که ثمراتی چنین شیرین و غرور آفرین را نصیب بنده ی ناچیز خود فرمود.
فرزند بزرگوارم جناب آقای لفته منصوری

اگر خدمتی در کسوت شریف معلمی صورت گرفته، صرفاً وظیفه ی وجدانی و انسانی ما، معلمی است که خوشبختانه در کشور عزیز ما کم نسیتند چنین خدمتگزارانی. زهی سعادت که شیوه ی تدریس و رفتار این حقیر خاطره ی خوشی در اذهان عزیزانی بزرگوار همچون جنابعالی داشته است. اظهار محبت و قدردانی حضرتعالی و لطف و عنایت حاج عبدالامام حمیدی که بنده و همسرم (جوادی) را بعد از گذشت سالیان طولانی در اذهان مردم خوب و شریف ملاثانی زنده نموده است را باید به فال نیک گرفت و امیدوار شد که خدمات بی شائبه ما، در طول خدمت معلمی، در پیشگاه عدالت الهی انشا ا... مورد قبول واقع گردیده که می فرماید: «فَمَن یَعمَل مِثِقالَ ذَرَّهٍ خَیراً یَرَه».با کمال احترام و من ا... توفیق

مُکاری (جوادی)

پیام جناب آقای جوادی به مردم ملاثانی
به نام حداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد

سیدمحسن موسوی زاده 

جناب آقای جوادی

پیام پر مهر و محبت حضرتعالی که سراسر عشق و مملو از علاقه وافر به مردم ملاثانی است را از طریق «وبلاگ ملاثانی نیوز» خواندم.البته قبل از آن دوست بسیار عزیزم جناب حاج لفته منصوری قسمتی از آن را برایم از طریق پیامک ارسال نمودند.با قلم توانا و بیان شیوا خیلی زیبا عواطف و احساسات خود را بازگو و توصیف کردید. و علیرغم گذشت چند دهه از فعالیت فرهنگی شما در ملاثانی این موضوع مبین ارزشهای والای انسانی و رسم معلمی است که در وجودتان جاری است .واقعا نمی دانم چگونه از زحمات و فعالیت خالصانه شما تقدیر و تشکر کرد،فقط آرزوی قلبی بنده و بسیاری از جوانان ملاثانی این است برای یکبار هم که شده از نزدیک جنابعالی را زیارت نمایند.زمانی که حضرتعالی مدیر مدرسه ملاثانی بوده اید بنده اصلا مدرسه نمی رفتم ولی اکنون حسرت می خورم که ایکاش آن موقع شاگرد شما بودم.در پایان از ایزد منان آرزومندم تا شما و همسر مکرمه اتان را در سایه لطف خود نگهدارد و عمر با عزت به شما عنایت فرماید .

سعید ساعد – 18/5/89

اشاره :مدتی پیش جناب مهندس علی بدوی در نقد مقاله حاج عبدالامام حمیدی تحت عنوان "قهرمان فراموش شده شهر ما"یادداشتی را به وبگاه ملاثانی نیوز ارسال نمودند و ما نیز با درج توضیحات مختصری مطلب ایشان را عینا" جهت اطلاع خوانندگان محترم منتشر نمودیم .پس از مدتی جناب پژوهشگر محترم و جانباز مخلص حاج عبدالامام حمیدی با تحمل رنج سفر در عین مشکلات جسمی به شهرستان همدان رفته و ضمن دیدار با جناب حاج آقای جوادی مدیر اسبق دبیرستان ملاثانی ،مدارک مهمی را برای تکمیل داشته های موثق خود جمع آوری و بهمراه توضیحات جالب و جامعی برای ما در پاسخ به نقد جناب مهندس بدوی ارسال نموده است.ما ضمن تشکر از آقای بدوی که زمینه تحقق چنین آرزویی برای مردم ملاثانی شدند و از جناب حاج عبدالامام حمیدی به جهت روشنگری و بیان بخشی از تاریخ مهم این منطقه ،جوابیه ایشان را جهت اطلاع خوانندگان وبلاگ منتشر و خواهان مطالعه و رویت مطالب خواندنی زیر توسط همه نخبگان ،جوانان و نوجوانان شهر ملاثانی می باشیم. 

متن جوابیه و مدارک ارسالی حاج عبدالامام حمیدی

جناب آقای نعیم حمیدی مدیر محترم وبلاگ ملاثانی نیوز

متن نقد جناب آقای مهندس علی بدوی بر قهرمان فراموش شده ملاثانی را در شرایط نامساعد و از طریق یک کافی نت و در مسیر مسافرت مطالعه کردم. از نقد ایشان خرسند شدم اما به رغم خطایی که در توصیف کیفیت عبور جناب آقای حاج حسین جواد جابری معروف به جوادی از عرض رودخانه ی کارون آن زمان داشتم، نوعی بی انصافی بر ایراد ایشان مشاهده کردم که نمی دانم در این مقال آن را چه بنامم. من در آن مقاله نوشته بودم که «...عمرم آن عمق لازم را نداشته تا همه رخدادها را درک کنم...» اما اصل و حقیقت ماجرا، که آقای جوادی امواج دریای کارون را بی باکانه با قایق شکافت و به مدد محاصره شدگان سیل شتافت قابل انکار و تکذیب نیست.

جناب آقای حمیدی!

1ـ در نقد آقای بدوی آمده است: «...چنان از آقای جوادی تعریف شده که گویا ایشان ریزعلی روستای ملاثانی و یا پتروس فداکار بودند...».

پاسخ: بدون قصد توجیه خطای خود باید گفت: ریزعلی آنگونه که در کتاب درسی سوم ابتدایی آمده است برهنه نشد اما با نشان دادن تن عریان این انسان خیر خواه در صدد آمده است تا آموزه ای اخلاقی بزرگ را در سطح ملی و در امتداد تاریخ ایران اسلامی در باورمان بگنجاند. ممکن بود قطار با تصادم با کوه، چندان کشته ای نمی داد، مهم ایثار و از خود گذشتگی است که امری فطری است و مختص و متعلق به ریز علی نیست. آیا از نظر آقای بدوی نجات یک زخمی یا چندین انسان دیگر از مرگ از نگاه مسؤلانه و خدا خواهانه ی آقای جوادی که شش سال پس از حادثه ی ریزعلی واقع شد، چه تفاوتی دارد؟ داستان پطروس فداکار، افسانه ی سرهم بندی شده و قهرمان خیالی هلندی هاست اما داستان عبور آقای جوادی از کارون، حقیقتی است که ده ها شاهد عینی داشته است.

2ـ جناب آقای بدوی در ادامه نوشته اند:«...گذشته ایشان [أقای جوادی] غیر از این را نشان می دهد...».

پاسخ: اولاً: این گفتار مسؤلیت اخلاقی، شرعی و قانونی به دنبال دارد. متهم کردن یک انسان بریء و نسبت دادن شخصیت وی به گذشته ای تاریک، بار مسؤلیت مدعی را سنگین می کند. این بیان ظالمانه ممکن است شخصیت آقای جوادی، این انسان دلسوز، پرتلاش و فداکار را در ذهن جوانان و نسل امروز که از دوران وی فاصله زیادی دارند بی جا مخدوش سازد. آقای بدوی بهتر بود پیش از نوشتن این جمله با کسی آگاه به مسایل اجتماعی و یا کارشناس حقوق مشورت می کردند.

ثانیاً: این نوع بیان و گفتار نقد نیست؛ معمولاً انکار وقایع و حقایق، چیز دیگری را در ذهن می پروراند. ممکن است شبهه ای در ذهن بسیاری از خوانندگان نقدشان ایجاد خواهد شد که چرا آقای بدوی در مورد آقای جوادی اینچنین از خود حساسیتی انفعالی نشان می دهند؟

3ـ در نقد آقای بدوی آمده است: «عنوان شده که آقای جوادی عضو خانه انصاف بود در حالی که ایشان مدیر مدرسه بودند وهرگز عضو خانه انصاف نبودند».

پاسخ: اینجانب پیرامون عضویت آقای جوادی در خانه ی انصاف، به تاریخچه ی ملاثانی در وبلاگ اشاره و ارجاع داده و عین این جمله را نوشته بودم: «...جز یک مورد که «آقای جوادی عضو خانه انصاف بوده چیز دیگری مشاهده نکردم». حال، کجای این مطلب بخشیدن عنوان به آقای جوادی است؟ و آیا این تعریف چگونه به یک ادعای ناگفته بدل شده است؟ از آقای بدوی می خواهم متن قبلی مرا مجدداً مرور نمایند تا به این نتیجه برسند که بیشتر جمله های نقدشان تا حدودی بدور از واقعیت است.

4ـ آقای بدوی جمله ای ناگفته ای دیگر به من نسبت داده و نوشته اند: «عنوان شده که اقای جوادی و همسر مکرم ایشان مدرسه سوم اسفند را ساختند».

پاسخ: اینجانب چنین ادعا و عنوانی نکرده ام؛ من دو موضوع را در دو جمله مستقل عرض کرده بودم که باختصار توضیح می دهم:

الف: جمله اول: «آقای جوادی» و همسر مکرم ایشان ...«خانم جوادی» ... چه خدمت بی بدیلی به ملاثانی نکردند تا یادی از آنان بر صفحه وجدان ما نماند؟ (جمله تمام). آقای بدوی هم با «واو» عطف و هم با «فعل» جمع، ادعای ناگفته ای به من نسبت داده اند. با این حال اینجانب، در هر شرایطی، در پیشگاه مقام آموزگارانم خاضع خواهم ماند و پیوسته در برابر منزلت آنان خود را دانش آموز می دانم. از این رو همواره زحمات بی بدیل آن دو بزرگوار را، یکی در اداره مدرسه و دیگری در تدریسشان را مقدس می شمارم. آقای بدوی چگونه و چرا به خود اجازه چنین تجاسری نسبت به این دو گرانمایه داده و تقدیر از شخصیت قابل تکریم و شأن بزرگ آسمانی «معلمی» شان را به زیر سؤال ببرند؟ آقای بدوی به یاد آورند که توصیف معلمانشان به: «...نمونه اخلاق کامل بودند»، توصیفی اغراق آمیز است. زیرا، «رفتار پر مهر و محبت» به تنهایی موجد کمال نیست اما مطابق نگاه و سخن أهل البیت صلوات الله علیهم «معلم» شأن پدر یا مادر دارد. اینجاست که یک دانش آموخته ای مثل من و ایشان مجال می یابد تا احساس خود را توجیه کند. حتماً می دانند کلمه «أب» مانند «أبوان» و «أبواه» در لغت، برای هر دو آمده است.  

 ب ـ جمله دوم: «از پنجاه، شصت ساله ها و بالاترها بپرسید که وضع اسفبار و غیر قابل تحمل اولین مدرسه خشت و کاه گلی قریه! ملاثانی چگونه بود و چطوری به یک مدرسه ای با شأن و اعتباری به نام مدرسه سوم اسفند تبدیل شد» یعنی واقعاً آقای مهندس بدوی فرق میان ساختن و تبدیل شدن را نمی دانند؟ تبدیل بر وزن تفعیل به معنای بدل کردن از حالی به حال دیگر. یعنی مدرسه ای بوده، اما حال و وضعی مناسب نداشت و بعد به حال و وضع دیگری بدل و بازسازی گردید. روشن است که من حتی کلمه ای که معنای ساختن بدهد به کار نبرده ام. اما امروز اعلام می دارم که آقای جوادی غیر از سایر خدمات قابل تحسین و تمجید، حداقل چهار کلاس در مدرسه سوم اسفند احداث کردند. در این مقال ضمن طلب مغفرت برای مرحوم حسن چرم معروف به حسن قصاب و مرحوم قربانعلی قشقایی، از أقايان كلهر و وزیری كه نقشی فعال و مؤثر در بسط آموزش و پروش قریه سابق ملاثانی داشته اند یاد کنم. اگر در قید حیات اند که عمرشان با عزت و دوام و اگر مسافر آخرت اند انشاء الله مغفور درگاه حق واقع شوند.

تصویر زیر مربوط به دیدار آقای جوادی با آقای سالور استاندار وقت استان و تقاضای مساعدت برای بازسازی مدرسه سوم اسفند ملاثانی.

تصویر مربوط به بازدید آقای سالور استاندار وقت استان از مدرسه ی سوم اسفند ملاثانی.

تصاویر زیر مربوط به تخریب دفتر مدرسه سوم اسفند ملاثانی به منظور آغاز بازسازی آن توسط آقای جوادی.

تصویر زیر یاد آور حادثه شکستگی پای آقای جوادی حین کار در بازسازی مدرسه ی سوم اسفند ملاثانی.

تصویر زیر نشان می دهد نیمی از کف حیاط مدرسه سیمانی شده و نیم دیگر هنوز خاکی مانده است.

تصاویر زیر دقیقاً در نیمه خاکی که بعداً در ادامه خدمات ارزنده ی آقای جوادی کف سازی مناسب و به زمین ورزشی تبدیل گردید گرفته شده است. به گفته آقای جوادی آقایان استاد صیهود حمدی و استاد محمد غفارزاده نقشی فعال و مؤثر داشتند.تصویر زیر بریده ی روزنامه...که خبر مربوط به تعمیر و تجدید بنای کلاسهایی از مدرسه سوم اسفند را منتشر کرده است.

تصویر زیر بریده ی روزنامه...که خبر مربوط به فراهم کردن سواد آموزی برای کولی های مجاور قریه ی ملاثانی توسط آقای جوادی است.

5ـ آقای بدوی در نقد خود و در اعتراض به یادآوری واقعه سیل سال 47 نوشته اند: «اما داستان واقعه سیل 47 به شکل دیگری بود که اینجانب خدمتتان عرض می نمایم: در سال 47 هنگامی که آب «حله و دله» که از طرف عنافچه به قزی وصل می شد طغیان کرد، در نزدیکی البحایی مردم این روستا را در محاصره خویش قرار می دهد. در آن زمان روستای ملاثانی بدلیل مرتفع بودن، با مشکل سیل مواجه نبود».پاسخ: اولاَ: اینجانب جز یک توصیف کلی: « طغیان رودخانه ها چنان شد تا سیلاب داشت همه جا را می بلعید و عمر چندی از مردم آن دست رودخانه با مرگ حتمی و قطعی، دقایقی بیش فاصله نداشت» چیزی بیش از این ننوشتم تا این جوان محترم که حداکثر در سال 47 زاده شده اند بخواهند مشاهدات عینی!!! خود را به شکل دیگری تعریف کنند تا ضمن تخطئه سازی وانمود نمایند، با بهره گیری از منبعی آگاه و موثق! مبادرت به نقد کرده و هر چه در باره آقای حاج حسین جوادی گفته ام مشحون از خطا و سراسر کذب است.

ثانياَ: ملاثانی تا حدودی با مشکل سیل مواجه شد. یادم می آید که آب از سمت اواخر ملاثانی هم طغیان کرد. خانه ی برادرم که اکنون تحت مالکیت جناب آقای حاج شیخ ملا جابر ساعدی قرار دارد کاملاً به زیر آب رفت و تخریب شد. زبانه مواج آب، بیخ دیوار جنوبی اطاقهای خانه ی گلی ما را کم کم خورد و پس از ایجاد حفره ای افقی در آن، از چند جا شکافت که برادرانم با گل و پلاستیک مانع از ریزش اطاقها شدند. یادم می آید سیل به سمت قسمت جنوبی منزل حاج ملا شرجی امیری که اکنون جز خانه ی ایشان شده است پیشروی کرد. همچنین آب از انتهای خیابان عمران سابق هم بالا آمد که با بلدوزر دانشکده کشاورزی به رانندگی مرحوم آقای عبدالرضا فیاضی خاکریز (سدّه) احداث شد. به این دلیل چندین خانوار از جمله خانواده ما به مدرسه سوم اسفند منتقل شد و سپس ما برای چند روزی در روستای صلیعه سکنی گزیدیم.تصویر زیر بریده ی روزنامه ی... که در آن اهالی روستای ملاثانی از زحمات آقای جوادی در امر اسکان سیل زدگان در مدرسه ی سوم اسفند تشکر کرده و تشویق ایشان را از مقامات تقاضا کرده اند.

6ـ معترض محترم در نقد توصیف اشتباه اینجانب در عبور جوانمردانه ی آقای جوادی از رودخانه نوشته اند: «...هنوز قدیمی ها فراموش نکردند که حاج ملا خلف فیاضی به همراه دو، سه نفر از اهالی که شنا گر بودند سوار بر بلم و در لحظه ای که به وسط رودخانه می رسد، با بلندگوی دستی خویش فریاد می زند: هم اکنون بلم ملا خلف به وسط دریا رسید...».پاسخ: اولاً: احترام مرحوم حاج ملا خلف فیاضی در جای خود بسی محفوظ است و نیز یاد آن دو، سه نفر بی نام و نشان همراه او که معلوم نیست عاقبت کارشان به کجا کشیده شد، دقیقاً مثل پطروس فداکار، همواره در خواب و خیالمان جاودانه خواهد ماند؛ که چنانچه توانسته بودند در ساعت استغاثه مددجویان، از رودخانه عبور کنند، مایه افتخار و مباهات بوده و مساعی آنان مشکور است! اما گذشتن آقای جوادی از پهنه ی کارون برای مدد به محاصره شدگان آن سوی آب، در ساعتی که ناله و ضجه ی زنان و کودکان اهالی بیچاره ی آن طرف کارون به گوش او رسید واقعیتی غیر قابل انکار است. من که نمی خواهم خودسر سند و قباله هویت شهر و دیارم را ارزان به حراج گذارم، ولی باید قبول کنیم انسانیت و جوانمردی نه مرز قومی دارد و نه حدود جغرافیایی؛ این مرزبندی های نانوشته ما را در وادی عصبیت کور محبوس خواهد ساخت. گرچه آقای جوادی اهل همدان بود اما جزیی از زندگی عمومی ما در ملاثانی بود. در زمانی که او بود، برخی پدران و مادران ناراضی، فرزندانشان را به شکایت نزد آقای جوادی تهدید می کردند؛ آن موقع می توانستند اولاد عاصی خود را در برابر خود رام و مطیع می ساختند. حکایاتی از این دست دارم که مجال گفتن آن نیست. حال، منتقد محترم را در مستنقع و مستمسک نقد کیفیت این عبور سخت از گستره ی کارون، رها کرده و به موضوع بعدی می پردازم.

7ـ منتقد محترم با بیان این مطلب که: «در زمان بروز سیل، با کمک رئیس وقت دانشکده کشاورزی ملاثانی و دانشجویان و همکاری عده ای از اهالی، به کمک مردم محاصره شده در سیل می پردازند».پاسخ: با اینکه واقعه ای با این عمق و گستردگی حضور مسؤلانه و انساندوستانه ی همه اشخاص و شخصیتها را شاهد بوده است، اما به نظر می رسد، منتقد محترم آگاهانه نقش فعالانه، محوری و مؤثر آقای جوادی و حضور شبانه روزی ایشان را در رأس گروه امدادی نادیده بگیرند.

تصویر زیر بریده ی روزنامه...که خبر مربوط به تشکیل گروه امدادی به سرپرستی آقای جوادی را منتشر ساخته است.

تصویر زیر گواهی قدیمی های ملاثانی بر نقش برجسته آقای جوادی در سیل 1347 گویای این حقیقت که وی فداکارانه در خدمت مردم ملاثانی بوده است.

مرحوم نجف علی ناصری که از استوانه های ایمان، تقوی و تدین شهر ملاثانی بوده اند در وصف آقای جوادی چنان سروده است که مقاله اینجانب در تقدیر از ایشان را به سایه نگاه منصفانه اش می برند.

تصاویر زیر دو صفحه از اشعار مرحوم نجف علی ناصری در وصف و مدح آقای جوادی را نشان می دهد.

8ـ آقای بدوی در نقد خود از جانب من آورده اند: «اشاره شده که اقای جوادی پروژه فاضلاب ملاثانی را انجام دادند. اینجانب از پدرم این موضوع را پرسیدم و ایشان بیاد نداشت که چه کسی انجام داده ولی تاکید کردند که آقای جوادی پروژه فاضلاب را انجام نداده است و برای روشن شدن موضوع بهتر است از ساکنین قدیمی پرسید مجددا بایستی عرض نمود که ایشان مدیرمدرسه بودند و نه مسئول پروژه فاضلاب ملاثانی». پاسخ: اولاً: اینجانب ادعا نکردم اقای جوادی پروژه فاضلاب ملاثانی را انجام دادند. نوشته بودم «به همت آقای جوادی». یک منتقد باید فرق اهتمام یک فرد در تلاش برای اجرای یک طرح با مباشرت در اجرا را بدانند. همت آقای جوادی در جلب نظر مسؤلان و فراهم شدن امکانات و نظارت مداوم بر پروژه ی فاضلاب که در سه کانال و از سمت محله شوشتری ها شروع و به سمت جنوب قریه ملاثانی با مصالح سنگ و شن و سیمان اجرا شد نقش محوری داشتند. آقای استاد محمود راکی یکی از عوامل اجرایی آن بودند. در اینجا یاد مرحوم دکتر صحت از مسؤلان وقت دانشکده کشاورزی و حامی مؤثر این طرح که ظاهراً در تصادفی مقابل زرگان به رحمت خدا رفتند گرامی بدارم.

9ـ آقای بدوی در ادامه مطلب مبهم ساز خود می گویند: «برای روشن شدن موضوع بهتر است از ساکنین قدیمی پرسید».پاسخ: باید گفت: زمان اجرای اولین طرح فاضلاب که یک کانال آن دقیقاً از مقابل درب منزل پدر بزرگ محترم مهندس بدوی (مرحوم طاهر بدوی) می گذشت، آقای عبدالحسین پدر علی آقا در آن ساکن بودند. و از نظر سنی حداقل 15 ، 20 ساله بودند. اصرا ندارم سازنده طرح را نام ببرند. کمترین انتظار، نام بردن از عوامل بومی که در ساخت آن فعالیت و کارگری کرده اند می باشد. که متأسفانه اینها هم فراموش شده اند. من که سن و سالم از پدر ایشان کمتر است، کاملاً بیاد می آورم که آقای جوادی وقتی همراه بزرگان ریش سفید ملاثانی به کوچه ها سر می کشید، ما که محصل مدرسه اش بودیم به سمت خانه هایمان فرار می کردیم و دست و صورت و پای خاک آلودمان را می شستیم و کتاب یا دفتر زیر بغل می گذاشتیم و به کوچه می آمدیم تا به آقای جوادی نشان دهیم که ما همیشه اهل درس و مشق هستیم. آری پدر ایشان درست فرمودند؛ آقای جوادی مدیر مدرسه بود؛ حدود ده سال از اول ابتدایی تا سوم دبیرستان قدیم را در حالی که فضای مدرسه و کلاسهای درس اختلاطی (دختر و پسر) بود، هنگام خروج از مدرسه، همزمان و هم مسیر به سوی خانه ها روان می شدند، هیچ کس جرأت یک نگاه خطا و یا لغزش را نداشت. او چنان بود که هر چشم ناپاک را به هم می دوخت! هر زبان آلوده به زهر جسارت را در کام می بست! و هر گوش فراخ از حد را تنگ و کر می ساخت! چنان بود که کمتر کسی از نهیب او نمی هراسید. فریاد: علی آقا! (سریدار) گویی فراخوان موکل عذاب است که تن های ستبر را به لرز می آورد. او با پنجه ی آهنین اش! شلاق چوب در آب خفته را چنان بر دست برخی گستاخان ! می زد که اگر شما در آن زمان می بودید و یک بار تنبیه او را پذیرا می شدید، شاید تا ابد کینه ی او را در سینه تان مخزون می کردید! آری این برگی از گذشته ی آقای جوادی که متأسفانه به شکل کلی و مبهم به زیر سؤال آقای بدوی و پدرشان رفته است.

10ـ مهندس بدوی از قول پدرشان جناب آقای عبدالحسین بدوی، عنوان فرموده اند: «یادشان نیست که چه کسی اولین طرح فضلاب ملاثانی را انجام داده است».پاسخ: به نظر من این یک نوع تجاهل نسبت به یک واقعه ای بزرگ و تاریخی در قد و اندازه ای روستای ملاثانی است. آیا این شتر گم کردن با بار آن نیست؟ وقتی که ایشان اصلاً بیاد نیاورند یا مایل به یادآوری نیستند که چه کسی پروژه فاضلاب ملاثانی را اجرا کرده است حق دارند نقش هیچ کسی را هم نبینند. حتی نقش مثبت نیروهای بومی مانند استاد صیهود حمدی، استاد محمود راکی، مرحوم استاد محمد غفار زاده، مرحوم استاد علی شیبه و.... در عرصه های مختلف را.

11ـ جناب آقای بدوی پیشنهاد کرده اند: شورایی سه یا چهار نفره از افراد قدیمی و مطلع در خصوص تاریخچه ملاثانی و کسانی که در حق مردم ملاثانی خدمات ارزنده ای انجام داده اند تشکیل شود. پاسخ: من هم چنین نظری دارم. اما نه شورای سه یا چهار نفره! بلکه سه یا پنج نفره و یا کمیته هایی در بخش های مختلف. لذا استدعا دارم این کار سریعتر انجام شود. جناب آقای عبدالحسین بدوی خود یکی از اهالی مسن و قدیمی ملاثانی هستند. لکن افسوس که بعضی از وقایع گذشته و اتفاقات مهم از یادشان رفته یا فراموش کرده نموده اند!!! به هر حال از خداوند منان برای ایشان طول عمر آرزو دارم. از اینکه آقای مهندس بدوی ماجرای آوردن جنازه ی مرحوم حمید طهماسبی توسط آقای جوادی را از زبان پدرشان انکار و تکذیب نکرده اند مزید امتنانشان را نثار فرموده اند.در باره آقای جوادی می توان به اندازه ی یک کتاب مطلب گفت و نوشت. پیشنهاد می کنم از ایشان دعوت کنیم تا در فرصتی مناسب به ملاثانی تشریف بیاورند و از نزدیک با ایشان هم صحبت شویم. خیلی از قدیمی های ملاثانی مشتاق این ملاقات اند. این دیدار می تواند گروه هایی از تمام نسل های ملاثانی را گرد هم آورده، امید است این گردهمآیی موجب الفت و همدلی بیشتری گردد.

عبدالامام حمیدی ـ اصفهان 6/5/۸۹

نوبت قهوه

 ما ایرانیان برای گذر از جامعه کشاورزی به جامعه صنعتی و جامعه اطلاعاتی دچار چالش های جدی شدیم . در دوره کشاورزی در روستاهای ما خانواده نقش مهمی در زندگی فرزندان ایفا می کرد و بسیاری از نیازهای اساسی و طبیعی آنان را تأمین می کرد . با آغاز دوره صنعتی نهاد خانواده متحول شد و بخشی از کارکردهای آن به سایر نهادهای اجتماعی واگذار گردید . به طوری که جوانان ، دوره کودکی ، نوجوانی و جوانی خود را در دامان نهادهای مکمل و یا نهادهای جایگزین گذراندند . ورود به عصر انفجار اطلاعات و شکل گیری جامعه ی شبکه ای و دنیای مجازی ؛  این چالش ، عمیق تر و مدیریت آن به مراتب غامض تر گردید . پیچیده تر شدن حیات اجتماعی در دنیای جدید ، تقسیم کار و تخصصی شدن نقش ها ؛  ورود جوانان به بازار کار ، ازدواج و پذیرش نقش های بزرگسالانه را طولانی تر کرده است . بر اساس تحقیقات سازمان ملی جوانان این تأخیر در کشور ما بطور متوسط 10 سال ( برای دختران ) و 15 سال ( برای پسران ) به طول می انجامد . این مقدمه را برای ورود به بحث ارتباط نسلی در جامعه روستای عرب نشین خوزستان نگاشتم . در روستا نوبت قهوه فرصتی برای ارتباط نسلی مهیا می کرد  . دو یا سه نسل در یک محل گردهم آمده و به اصطلاح « گعده » ⁽¹⁾ تشکیل می دهند . در این گعده ها ارتباط رو در روی کلامی ، فرایند همانند سازی را افزایش داده و فصل های مشترک عاطفی و تعهد به آداب و رسوم و تجلیات فرهنگ خودی را قوت می بخشید . اما در حال حاضر فقدان این ارتباطات اجتماعی و در کنار آن نابردباری نسل ها و عدم حضور جوانان در مشارکت اجتماعی از جمله مهمترین مولفه های گسست نسل ها  در جامعه صنعتی و اطلاعاتی تلقی می گردد ؛ که جلوه بارز آن در رویارویی والدین و فرزندان جوان در محیط خانواده ، معلمان و دانش آموزان در محیط مدرسه و مدیران و جوانان در محیط جامعه می باشد . گرچه امروز در ملاثانی و مناطق اطراف آن  نسل های متعلق به  سه جامعه کشاورزی و صنعتی و اطلاعاتی در کنار هم حضور دارند و خود این موضوع فی نفسه نیاز به پژوهش در خصوص تعیین نیازهای فرهنگی و اجتماعی آنان و پاسخگویی مناسب دارد . شاید به همین دلیل است که علی سرخی در مقاله « گذري بر خيابان هاي شهرستان ملاثاني به روايت قلم » از کوتاهتر شدن مانتو شکوه می کند و نعیم حمیدی توضیح می دهد که ملاثانی هنوز به مرحله خطرناک در بد حجابی  نرسیده است !

آنتونی گیدنز تعبیری دارد با عنوان « از جا کندگی » و آن انسانی است که در عصر جهانی شدن به جایی می رود که باید به سمت آن پرتاب شود . در جامعه ایرانی ما این از جا کندگی اتفاق افتاده ، اما حرکت برای استقرار اجتماعی اتفاق نیفتاده و در نتیجه یک گمگشتگی « الیناسیون »  در جامعه به گونه ی محسوس مشاهده می شود . زندگی سخت و بدون امکانات روستایی ، رنج ناشی از کار و کوشش طاقت فرسای بدنی ، ادغام کامل اوقات فراغت و کار ؛ روستایی را درحالت نیاز به مٌسِّکن روحی و جسمی قرار می داد . قهوه و تشریفات نوشیدن آن به هر دو نیاز ساکنان عصر کشاورزی تسکین و آرامش می داد . قهوه ظاهری تخم‌مرغی شکل دارد و بصورت خوشه‌ای رشد می‌کند ابتدا سبز رنگ است که به تدریج زرد و در نهایت قرمز یا بنفش می‌شود. بین ۶ تا ۹ ماه طول می‌کشد تا میوه کاملا ً برسد . هر درخت حدود ۲۰۰۰ میوه می‌دهد که تقریبا ً نیم کیلو قهوه برشته از آن بدست می‌آید. میوه قهوه را با دست می‌چینند و پس از شستشو ، دانه‌ها را زیر نور خورشید خشک می‌کنند .

       .  

قهرمان فراموش شده ملاثانی

یکی از محاسن برجسته وبلاگ «ملاثانی نيوز» درج تاریخچه شهر ملاثانی است اما، این حسن خالی از اشکال هم نیست و آن فقدان جایگاه بیاد ماندنی و نقش برجسته دو شخصیت بزرگوار، دو انسان فداکار و دلسوز که سالیانی از عمرشان را دور از موطن خود صرف خدمت به ملاثانی و مردم آن گذراندند. جز یک مورد که «آقای جوادی عضو خانه انصاف بوده» چیز دیگری مشاهده نکردم و این بر اثر عدم حصول اطلاعات جامع و دستیابی مسئول محترم وبلاگ، بر وقایع پیشین، آن هم حسب شرایط سنی و عدم احصاء و تدوین وقایع گذشته در محلی معلوم است. چه اگر این امر از روی تعمد بود که قطعاً نیست حقیقتاً یک جفای نابخشودنی در حق آنان است و مطمئناً پس از دریافت این اطلاعات از درج و انتشار آنها دریغ نخواهند فرمود.من شخصاً از این لحاظ که عمرم آن عمق لازم را نداشته تا همه رخدادها را درک کنم به تنهایی نمی توانم از برشماری نیکی های آن دو بزرگوار برآیم اما اشاراتی کوتاه کرده و ما بقی را انشاء الله از زبان ایشان خواهید شنید یا خواهید خواند. چون من حسب وظیفه اخلاقی و احساس دینی که نسبت به آنها دارم هر مدتی با آنها تماس گرفته و جویای حال آنها می شوم. این دو شمع که روزگارشان را به پای مردمی چون ما کهنه کرده اند همچنان با عزت تمام ایام را در همدان سپری می کنند.الحمد لله آن دو فرهیخته از حافظه بسیار خوبی برخوردار بوده و غالب حوادث و وقایع گذشته را را چنان بازگو می کنند که گویی تازه رخ داده است. بخصوص این پدر و مادر معنوی خیل عظیمی از جوانان دیروز ملاثانی هنوز الفاظ و کلمات محلی را بخاطر دارند. وقتی که برایم تکرار کردند من بسیار شگفت زده شدم. آری، پس از 38 سال مفارقت و جدایی در اردیبهشت 88 برای زیارت و دستبوسی ایشان عزیمت کردم. بعدها به مناسبت هایی تماس گرفتم و جویای حالشان شدم. هم از سلامتی شان خبر دادند و هم بزرگواری نمودند، به خواسته ام جواب مثبت دادند تا خاطرات آن دوران را برای من نوشته و ارسال نمایند. از خداوند طول عمر با سلامتی و عزت برای آنان خواهانم.اما اگر بخواهید زودتر و بیشتر بدانید از مردم چهل و پنج، پنجاه سال به بالای ملاثانی بپرسید که این حاج حسین جواد جابری معروف به «آقای جوادی» و همسر مکرم ایشان سرکار حاجیه خانم مکاری معروف به «خانم جوادی» پدر و مادر ارسلان، ارسطو، اوستا و بعدها دانیال، چه خدمت بی بدیلی به ملاثانی  نکردند تا یادی از آنان بر صفحه وجدان ما نماند؟از پنجاه، شصت ساله ها و بالاترها بپرسید که وضع اسفبار و غیر قابل تحمل اولین مدرسه خشت و کاه گلی قریه ! ملاثانی چگونه بود و چطوری به یک مدرسه ای با شأن و اعتباری به نام مدرسه سوم اسفند تبدیل شد؟ از اوستا محمود راکی و دیگرانی که به خاطر ندارم بپرسید که آن زمان بسیج گونه در ساخت آن کار کردند. شما از همین طبقه سنی بپرسید در سال 1347 که طغیان رودخانه ها چنان شد تا سیلاب داشت همه جا را می بلعید و عمر چندی از مردم آن دست رودخانه با مرگ حتمی و قطعی، دقایقی بیش فاصله نداشت، کدام جوان بیست و اندی ساله در آن سرمای استخوان سوز بی باک و مهابه خود را به آب گرداب پیچ کارون انداخت و عرض آن را از میان مارها، عقرب ها، تنه درختان، خاشاک و... شنا کنان طی کرد و آن بی چارگان را حیات دوباره بخشید و مردم، از کرانه بی مهار کارون با نگاه حیرت زای خود او را بدرقه سرنوشت نامعلوم کردند و تنها و تنها با شگفتی و اضطراب شهامت و شجاعت او را نظاره می کردند. هنوز صدای مرحوم رحیم کل حسن از بالای مکینه اش: «جوادی جوادی نرو غرق می شوی» در گوش خاطره ها می پیچد.قطعاً عبور آن جوان از رود عظیم کارون در آن شرایط بسیار سخت و در اولین تجربه شنای خود در رودخانه، برای نجات انسانهای گرفتار در محاصره دهشتناک آب خروشان که مرگ وحشتناک را برای محاصره شدگان به ارمغان آورده بود بی شباهت به به رزم جوانان دلیر مرد ایران اسلامی در عرصه ی دفاع مقدس نیست. در زمان سلطنت شاهنشاهی ملاک قهرمانی را اشخاصی چون «ریزعلی» می دانستیم اما انقلاب اسلامی قهرمانانی به بشریت معرفی کرد که مادر روزگار شاید از زادن دوباره آنان عاجز بماند.  باز بپرسید:اولین پروژه فاضلاب ملاثانی به همت چه انسان فراموش شده ای احداث شد؟ جز آقای جوادی؟ یکی از شاهدان مجاهدت آقای جوادی اکنون در میان ما نیست. اما قصیده او در مدح و وصف تلاش او و خدمت بی مزد و منتش هنوز در دستان فرزندان این انسان مؤمن و با تقوی مانده است او جز نجف ناصری پدر علیمحمد، جواد و ناصر ناصری است. و باز هم بپرسید:جنازه مظلوم سرباز جوان ملاثانی مرحوم حمید طهماسبی را که در منطقه کردستان به قتل رسیده بود و در همان دیار غریبانه دفن شده بود و تحت هیچ شرایطی اجازه نبش قبر و انتقال جسد را نمی دادند، چه کسی با خواست مادر مقتول، به آن دیار غریب عزیمت کرد، شبانه جنازه را بر دوش کشید و به تنهایی از قبرستان بیرون آورد، به روستای ! ملاثانی آورد تا با شکوهی تمام، تشییع و دفن شود؟ جز همین آقای جوادی؟ حیف امروز مرحوم سید کاظم میر باقری در میان ما نیست تا از او شهادت بگیریم.امروز با دانیال جوادی فرزند حاج حسین جوادی تماس گرفتم و گفتند که قدمهایی را برای جمع آوری خاطرات والدین خود برداشته ام که انشاء الله پس از گرد آوری در اختیار خواهند گذاشت. آقای حاج حسین قبلاً یاد آور شدند که خاطرات من از ملاثانی گنجایش یک کتاب را دارند. آقای حمیدی این خاطرات چون در گذشته ملاثانی ریشه دارد این ارزش را دارند که از منظر تاریخی (یا به عنوان شاهدی بر دیرینه ملاثانی) به آنها توجه کنیم.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

عبدالامام حمیدی ـ اصفهان 14/3/1389

جهت آشنايي علاقمندان به تاريخچه شهر ملاثاني و نيز اطلاع مراجعان محترم وبلاگ از مسئولين سابق و لاحق شهر، نام و مدت خدمت دهداران ، بخشداران و شهرداران شهر ملاثاني در قالب دو نمايه ي مجزا به شرح ذيل تقديم مي گردد.........

شهر ملاثاني در حدود153 پيش ابتدا بعنوان كوت يا كوت الحميد در منطقه فعلي ندافيه در كنار ساحل شرقي رودخانه كارون بوجود آمد.نخستين ساكنان آن بخشي از طايفه بزرگ حميدي ها بودند كه به رياست ملاثاني (بعنوان شيخ طايفه و فردي روحاني كه در حوزه نجف اشرف تلمذ كرده بود) در اين خطه سكني گزيدند .حميدي ها هنگامي كه از شبه جزيره عربستان و يمن به سمت عراق (در منطقه ) كوچ نمودند مدتي بعد از عراق به سمت منطقه كناري ساحل رودخانه جراحي خلف آباد (رامشير كنوني) وارد شدند .شيخ بزرگ طايفه اماره اين سرزمين را بعنوان هديه و در راستاي تكريم منزلت و شجاعت خاندان ملاثاني تقديم حميدي ها نمود.كه در زمان خزعل نيز شيخ محمد الفياض بعنوان اولين حاكم اين منطقه منصوب گرديد.

 الف ) علت نامگذاري :

شهر ملاثاني در حدود153 پيش ابتدا بعنوان كوت يا كوت الحميد در منطقه فعلي ندافيه در كنار ساحل شرقي رودخانه كارون بوجود آمد.نخستين ساكنان آن بخشي از طايفه بزرگ حميدي ها بودند كه به رياست ملاثاني (بعنوان شيخ طايفه و فردي روحاني كه در حوزه نجف اشرف تلمذ كرده بود) در اين خطه سكني گزيدند .حميدي ها هنگامي كه از شبه جزيره عربستان و يمن به سمت عراق (در منطقه ) كوچ نمودند مدتي بعد از عراق به سمت منطقه كناري ساحل رودخانه جراحي خلف آباد (رامشير كنوني) وارد شدند .شيخ بزرگ طايفه اماره اين سرزمين را بعنوان هديه و در راستاي تكريم منزلت و شجاعت خاندان ملاثاني تقديم حميدي ها نمود.كه در زمان خزعل نيز شيخ محمد الفياض بعنوان اولين حاكم اين منطقه منصوب گرديد.لازم به يادآوري است.  طايفه حميدي هم اكنون از نظر جغرافيايي پراكندگي گسترده اي در سطح منطقه بويژه ايران دارد.بخشي از اين طايفه تحت عنوان بيت رمضان يا حاتم با جمعيتي بالغ بر 3000 نفر هم اكنون در كنار رودخانه جراحي و در مناطق رامشير و رامهرمز ساكنند.بخش ديگر در منطقه شعيبيه شوشتر و در ساحل غربي كارون با عنوان بيت ماهور با جمعيتي بالغ بر 1500 نفر و قسمت ديگر بنام بيت يبيس يا عبدالحسن در مرز غربي ايران و عراق در منطقه موسيان ، دشت عباس و دهلران استان ايلام ساكن مي باشند.البته حدود 4000 نفر از وابستگان طايفه حميدي ها به رياست شيخ اصغير السعدون در حال حاضر در شهرهاي العماره ، علي الغربي و شرقي ، الرصافه بغداد، ناصريه ، الغراف و بصره و دياله ساكن هستند .اما قسمت عمده وابستگان حميدي ها از شهرهاي مختلف عراق پس از ورود به خوزستان در ملاثاني و روستاهاي اطراف بويژه زوير چري ، ابو هاون ، حبيشي ، صليعه ، زويرخرامزه و عوافي سكني گزيدند .لذا پس از مرگ ملاثاني بدليل شخصيت روحاني وي و نيز بزرگ خاندان بودنش اين منطقه به ملاثاني نامگذاري شد.البته براساس آمار ميداني انجمن اسلامي ملاثاني در سال 1368 هم اكنون علاوه بر حميدي ها 367 وابسته فاميلي از طوايف اصيل عربي استان خوزستان و جمعي از بختياري ها و شوشتري ها و نيز اقليت ترك ها در اين منطقه در كنار برادران حميدي خود ساكن هستند و بحمدالله هيچگونه خط كشي طايفه اي ميان آنان وجود ندارد و همه به مذهب تشيع و جمهوري اسلامي مفتخر و علاقمند مي باشند.

ب )ملاثاني از لحاظ ديرينه شناسي

1)روستاي زوير چري (درفاصله 3 كيلومتري شرق ملاثاني) در زمان بني العباس محل استقرار بخشي از لشگر بني العباس بود كه فرماندهي آنها برعهده ي سردار نام آوري بنام زوير نهاده بوده است.همچنين روستاي جليعه (در فاصله 5 كيلومتري شمال شرق ملاثاني ) بعنوان قلعه لشگر دوم بني العباس تحت رهبري مكرم بوده كه بنا بر نوشته هاي تاريخ شوشتر مكرم با دختر زوير در همين منطقه ازدواج و جشن بسيار مجلل و بزرگي را بر پا نمود. از سويي جهت آبياري زمين هاي زراعي دشت ملاثاني توسط لشكر مكرم سدي بزرگ با هسته رسي بر رودخانه گرگر(اكويرين) زده شد كه بعدها بنام بندقير معروف گرديد.كه متاسفانه با ايجاد پل بندقير در زمان رضاخان توسط يك كمپاني نفتي انگليسي اين سد بكلي تخريب و از ميان رفت .

2) در زمان حضور لشگر بني العباس در منطقه ،نهر مالح از محل زوير كنوني تا تالاب شادگان و از آنجا تا بيابانهاي نجف اشرف در جهت هدايت آب هاي سطحي و زهكشي زمين هاي زراعي توسط حكومت محلي بوجود آمد و تاكنون آثار آن باقي است كه طي سالهاي 1374 به بعد توسط سازمان آب و برق خوزستان بخشي از آن جهت انجام زهكشي اراضي تحت پوشش طرح آبرساني زمين هاي شمال شرق كارون احياء و مجددا حفر گرديد.

3) از جمله آثار مهم تاريخي موجود در اين منطقه بناي نخستين كاروان سرا در خوزستان بدستور شاه عباس صفوي در جنوب شرقي ملاثاني كنوني است ، كه در آن زمان محل اتراق و تردد كاروان هاي تجاري ايران به عراق و در زمان قاجاريه به بندر ناصريه (اهواز) و محمره (خرمشهر) بود .لازم به يادآوري است كه محل كاروانسراي عباسي در حال حاضر تحت عنوان «ايشان» بمعناي تپه اسرار آميز در كنار زمين چمن فوتبال شهردر ضلع جنوب شرق ملاثاني موجود و به همين نام معروف است.

4) همچنين عده اي بر اين باورند حضرت علي ابن ابيطالب (ع) هنگام سفر به ايران از همين محل بسوي برخي نقاط مركزي ايران حركت نمودند .كه قدمگاه امام علي (ع) با سابقه چندين ساله هم اكنون در روستاي بندقير با نام « خطوه الامير» معروف و موجود مي باشد .بدليل وجود باغ هاي خرما و درختان سرسبز حضرت علي (ع) در آن مكان به استراحت پرداخته اند.

5) زماني كه رودخانه كارون بويژه در عهد ناصرالدين شاه قاجار و حتي تا دوره رضاخان  محل تردد كشتي ها و لنج هاي تجاري و باربري بود، منطقه ملاثاني به جهت مزارع و باغ هاي سرسبز از جمله توقف گاههاي ساحل شرقي بوده و برخي كشتي هاي كوچك از اين نقطه به دارخزينه مي رفتند.

6) حضرت احمد ابن موسي ابن جعفر(ع) معروف به شاهچراغ برادر امام رضا(ع) هنگامي كه قصد ورود به ايران و خراسان داشت از اين منطقه به سمت مناطق مركزي حركت نمود كه متاسفانه در همين منطقه مورد تعقيب نيروهاي بني العباس (تحت رهبري مكرم) در روستاي جليعه و زوير قرار گرفت و به منطقه دشت ارژن در استان فارس گريخت و در همانجا پس از نبردي دليرانه به شهاد رسيد و بعدها توسط محبان اهل بيت در شيراز دفن گرديد.

7) منطقه ملاثاني از ديرباز به جهت وجود راههاي هموار و سهل الوصول محل تردد كاروان هاي تجاري و مسافري از نقاط مختلف كشور و استان به سمت كشورهاي عراق ، عربستان و بندرهاي خرمشهر و آبادان و الناصريه بوده و از اين رو اين منطقه سابقا ( درب الجوافل ) يا راه قافله هاي تجاري بود و آثار اين مسير هم اكنون در روستاي تل بومه در 2 كيلومتري جنوب شرق ملاثاني موجود مي باشد.

اهميت جغرافيايي و طبيعي ملاثاني :

ملاثاني در شمال اهواز و برساحل شرقي رودخانه كارون با مساحتي برابر با 120 هزار كيلومتر مربع و در عرض جغرافيايي       و طول جغرافيايي     قرار دارد .اين شهر از جنوب تا دو راهي تل بومه (محا باغ هاي گبري) به شهر ويس و از شمال تا پل بندقير تا منطقه سيد حسن و هدام به حوزه استحفاظي شهرستان شوشتر و همچنين از شرق از محل روستاي بيت امطيلب به هفتگل و از شجرات و سرداحي به حوزه استحفاظي شهرستان رامهرمز و از غرب به رودخانه كارون منتهي مي شود. زمين هاي اين منطقه از جمله زمين هاي آبرفتي و جلگه اي مرغوب استان خوزستان است كه بهترين مكان براي كشت انواع غلات ، صيفي جات و محصولات كشاورزي است .در حدود 80 سال پيش اين منطقه محل كشتزارهاي بزرگ برنج بود كه پس از انقلاب سفيد و انجام اصلاحات ارضي توسط رژيم منحوس شاهنشاهي زمين هاي مرغوب اين منطقه به ملاكين بزرگ واگذار گرديد.افرادي نظير فربهي (مسيحي) ، اسمر نصراني (مسيحي) ، ناصرعجم (بختياري) ، شفيعي (اصفهاني) حاج تقي دولتي (اصفهاني) ، گبري (مسيحي) ، شيخ محمود عامري (احمود نبهاني) ، محمدي (اصفهاني) و جزايري مقدس (شوشتري) از اين دست بوده اند و تا امروز بخش بزرگي از اين زمين ها در اختيار ورثه نامبردگان قرار دارد و صاحبان واقعي اين سرزمين از حق طبيعي خود محروم شده اند ، البته در اوايل انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام خميني (ره) بخشي از اين زمين ها توسط هيات هفت نفره واگذاري زمين و دادگاه انقلاب به كشاورزان محلي واگذار شد ليك از سال 68 به سمت مجددا با حكم قانون اراضي مذكور به ملاكين و ورثه آنها عودت داده شد.

بافت اجتماعي و فرهنگي :

در ملاثاني بلحاظ وجود مزاياي ارتباطي ، كشاورزي ، اجتماعي و نيز اسقرار بزرگترين مركز آموزش عالي كشاورزي و دامپروي در منطقه جنوب كشور در اين محل و نيز وجود مراكز اداري و كاري علاوه بر طايفه حميدي ها اقوام و تيره هاي گوناگوني در اين منطقه ساكن شده اند كه برابر با آمار ميداني سال 1368 انجمن اسلامي ملاثاني حدود 367 وابسته فاميلي از طوايف اصيل عرب و اقوام خوزستاني در اين منطقه ساكن مي باشند و همين امر موجب تبادل فرهنگي ميان افراد ساكن در اين شهر گرديده ،لذا اين منطقه به نسبت ساير مناطق عشايري و داراي بافت طايفه اي اعم از عرب ، لر يا بختياري كمترين تصادمات و مجادلات قومي و تعصب هاي بي جا را شاهد بوده است.از نكات مورد توجه در خصوص بافت اجتماعي ملاثاني وجود اقليت هاي شوشتري ، بختياري ، لر ، اصفهاني و ترك مي باشد كه سالها با صميميت و اخوت در كنار برادران عرب خود زندگي مي گذرانند .اقليت شوشتري در واقع بزرگترين اقليت ساكن در اين منطقه در شمال ملاثاني قديم مي باشند. نخستين مسجد بنام «مسجد جامع » ملاثاني توسط برادران شوشتري و عرب بويژه حاج كريم و كل حسن اصفهاني و حاج جاسم خلاف محسني(فياضي) بنا گرديد

از جمله مختصات جالب توجه شهر ملاثاني گسترش تحصیلات عالیه دانشگاهی در میان جوانان است که باتوجه به عمق محرومیت ها و کمبود امکانات و در مقایسه با مناطق مشابه از جهت توسعه اقتصادی بسیار قابل توجه است .این نرخ تقریبا معادل ۱۵٪ می باشد. 

 نخستين هاي ملاثاني