پنجشنبه هفتم شهریور ۱۳۹۲ | 22:47 | جمعی از نویسندگان -
مغایرتهای آماری آنهم از زبان مدیریت ارشد و کلان استان دور از انتظار است!
اشاره : آمار و داده های مدیران عالی کشور و استان ها که بطور رسمی از رهگذر رسانه ها به افکار عمومی عرضه می شود مبنای بسیاری از پژوهش ها، برنامه ریزی های کلان و مورد استناد کارشناسان،کنشگران حوزه های گوناگون علمی ،منتقدان و رسانه های عمومی است .بدون تردید هرگونه ملاحظه کاری در اعلام آمار و نیز تزریق داده های وارونه و غیر واقعی علاوه بر سلب اعتماد عمومی نسبت به منابع و دستگاههای رسمی ، می تواند نتایج دیگر نیز داشته باشد که از جمله آنها : ۱-پیامدهای جبران ناپذیر بر نظام برنامه ریزی ، ۲-اعدم انطباق برنامه ها و طرح ها با واقعیت های ملموس جامعه ،۳-پژوهش ها و تحقیقات اجتماعی و فرهنگی را از حالت منطقی و علمی خارج و به بیانیه های تبلیغاتی و شعاری تبدییل می کند .۴-منتقدان و کنشگران را منفعل و دچار محافظه کاری خواهد کرد.
اخیرا استاندار خوزستان در تاریخ های 92/5/12 و 92/5/23 بویژه در آیین تجلیل از دانش آموزان خوزستانی موفق در کنکور سراسری سال ۹۲ در بیان جایگاه و مرتبه خوزستان در حوزه آموزش و پرورش آماری را اعلام نمود که با واقعیت های موجود در آموزش و پرورش استان تفاوت زیادی دارد به همین دلیل سخنان ایشان مورد انتقاد کارشناسان خبره این حوزه قرار گرفت بویژه اینکه آمار مذکور از طریق رسانه های محلی نیز انعکاس گسترده ای یافته است. (البته ارائه آمار غیر واقعی از سوی کسانی که از رهگذر کفن پوشی به مدیریت های کلان دست می یابند و وجه همت آنان بستن درب سالن ها به روی متتخبان ملت است کاری دور از انتظار نیست) .در همیین راستا جناب آقای دکتر عباس حیصمی از کارشناسان عالیرتبه کشور در این حوزه و نیز مدیرکل اسبق آموزش و پرورش خوزستان نامه ای را در تاریخ 92/5/24خطاب به استاندار محترم جناب آقای دکتر حجازی تنظیم و به دفتر وی ارسال نمود دکتر حیصمی در این نامه ضمن ارائه آمار صحیح و مستند به مدارک رسمی، خواهان اصلاح آمار مذکور توسط عالی ترین مقام اجرایی استان شدند. اما تا این تاریخ پاسخی از ناحیه استاندار محترم دریافت ننموده اند متن نامه مذکور جهت اطلاع افکار عمومی و کارشناسان منتشر می گردد.



استاندار محترم استان خوزستان
سلام علیکم
احتراماً ضمن آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما، معروض می دارد که در تاریخ92/5/23 در سایت ها و به نقل از جناب عالی در جلسه شورای آموزش و پرورش استان، رتبه آموزش و پرورش استان را 12 اعلام نموده ا ند! هر چند ارتقاء رتبه استان ( در صورت واقعی بودن) برای مردم و فرهنگیان استان موجبات خرسندی و مسرت است، اما چند نکته را لازم دانستم که بعنوان فرد مطلع و صاحب نظر در مسائل آموزش و پرورش به حضور جناب عالی معروض دارم،
1-جناب عالی در تاریخ 12/5/92 در سخنانی که در جمع تعداد کثیری از مدیران سابق و لاحق و برخی از نمایندگان ادواری و کنونی مجلس شورای اسلامی در جلسه ای با عنوان (( بنیاد توسعه استان )) در تهران بیان فرمودیده، اشاره داشتید که رتبه آموزش و پرورش استان 27 است! اما در فرمایشات اخیر آنرا 12 اعلام نموده اید! و این گونه مغایرتهای آماری آنهم از زبان مدیریت ارشد و کلان استان غیر منتظره و غیر متوقع است! و مهمتر از آن این که در هر دو اظهار نظر جناب عالی استناد به هیچ گونه سند و منبع موثقی نشده است و حتی معلوم نفرمودید که منظور از رتبه استان در کدام شاخص می باشد؟!
استناد به چنین آمارهایی با چنین تفاوت فاحش ( هر چند ممکن است ناشی از ارائه غیر واقعی و متناقض آمار از ناحیه مدیران مربوطه دستگاهی باشد!)اما از آنجا که اصولاً این آمارها مبنای قضاوت و برنامه ریزی و تصمیم سازی و تخصیص اعتبارات قرار می گیرد، بسیار نگران کننده و شایان تجدید نظر جدی است.
2-جالبتر اینکه هیچ کدام از آمارها ی مذکور صحیح نیست بلکه واقعیت رتبه و جایگاه آموزش و پرورش استان در مقایسه با سایر استانها، که معمولاً برمبنای خروجی و میزان قبولی و موفقیت دانش آموزان در یک سال تحصیلی محاسبه می شود، را باید در کتابچه آماری رسمی آموزش و پرورش که هر ساله از ناحیه مرکز آمار فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش و پرورش و بطور جامع تهیه ، چاپ و منتشر می شود دید که البته بر اساس آن بی شک استان در برخی شاخصها مانند تراکم دانش آموزی و مهاجرت به بیرون کارکنان در رتبه های نخست دهک اول قرارداد!!
3-همانگونه که در جدول زیر که بر اساس آخرین کتابچه آماری وزارت آموزش و پرورش که شاخصهای آماری آموزش و پرورش استانها منتهی به سال تحصیلی 91-90 را گردآوری و در شهر یور 1391 منتشر نموده است. استخراج گردیده،مشاهده می فرمائید استان خوزستان به لحاظ جمعیت دانش آموزی سومین استان پرجمعیت کشور است اما به لحاظ خروجی ( نتایج امتحانات) در دوره ابتدایی رتبه متوسط استان در کل مناطق شهری و روستایی 29 و استانهای ما بعد از خوزستان تنها شامل خراسان شمالی، هرمزگان و سیستان و بلوچستان می باشند و در دوره راهنمایی تحصیلی استان در کل مناطق شهری و روستائی از رتبه 30 ام برخوردار است و استانهای ما بعد آن تنها دو استان بوشهر و سیستان و بلوچستان است. و در دوره متوسطه رتبه استان در کل مناطق شهری و روستائی، 32 می باشد و این افتخار را داریم که در این دوره در بعد از خوزستان هیچ استانی در انتهای جدول قرار ندارد!!


بسمه تعالی
حضور گرامی جناب آقای دکتر سید جعفر حجازیاستاندار محترم استان خوزستان
سلام علیکم
احتراماً ضمن آرزوی قبولی طاعات و عبادات شما، معروض می دارد که در تاریخ92/5/23 در سایت ها و به نقل از جناب عالی در جلسه شورای آموزش و پرورش استان، رتبه آموزش و پرورش استان را 12 اعلام نموده ا ند! هر چند ارتقاء رتبه استان ( در صورت واقعی بودن) برای مردم و فرهنگیان استان موجبات خرسندی و مسرت است، اما چند نکته را لازم دانستم که بعنوان فرد مطلع و صاحب نظر در مسائل آموزش و پرورش به حضور جناب عالی معروض دارم،
1-جناب عالی در تاریخ 12/5/92 در سخنانی که در جمع تعداد کثیری از مدیران سابق و لاحق و برخی از نمایندگان ادواری و کنونی مجلس شورای اسلامی در جلسه ای با عنوان (( بنیاد توسعه استان )) در تهران بیان فرمودیده، اشاره داشتید که رتبه آموزش و پرورش استان 27 است! اما در فرمایشات اخیر آنرا 12 اعلام نموده اید! و این گونه مغایرتهای آماری آنهم از زبان مدیریت ارشد و کلان استان غیر منتظره و غیر متوقع است! و مهمتر از آن این که در هر دو اظهار نظر جناب عالی استناد به هیچ گونه سند و منبع موثقی نشده است و حتی معلوم نفرمودید که منظور از رتبه استان در کدام شاخص می باشد؟!
استناد به چنین آمارهایی با چنین تفاوت فاحش ( هر چند ممکن است ناشی از ارائه غیر واقعی و متناقض آمار از ناحیه مدیران مربوطه دستگاهی باشد!)اما از آنجا که اصولاً این آمارها مبنای قضاوت و برنامه ریزی و تصمیم سازی و تخصیص اعتبارات قرار می گیرد، بسیار نگران کننده و شایان تجدید نظر جدی است.
2-جالبتر اینکه هیچ کدام از آمارها ی مذکور صحیح نیست بلکه واقعیت رتبه و جایگاه آموزش و پرورش استان در مقایسه با سایر استانها، که معمولاً برمبنای خروجی و میزان قبولی و موفقیت دانش آموزان در یک سال تحصیلی محاسبه می شود، را باید در کتابچه آماری رسمی آموزش و پرورش که هر ساله از ناحیه مرکز آمار فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش و پرورش و بطور جامع تهیه ، چاپ و منتشر می شود دید که البته بر اساس آن بی شک استان در برخی شاخصها مانند تراکم دانش آموزی و مهاجرت به بیرون کارکنان در رتبه های نخست دهک اول قرارداد!!
3-همانگونه که در جدول زیر که بر اساس آخرین کتابچه آماری وزارت آموزش و پرورش که شاخصهای آماری آموزش و پرورش استانها منتهی به سال تحصیلی 91-90 را گردآوری و در شهر یور 1391 منتشر نموده است. استخراج گردیده،مشاهده می فرمائید استان خوزستان به لحاظ جمعیت دانش آموزی سومین استان پرجمعیت کشور است اما به لحاظ خروجی ( نتایج امتحانات) در دوره ابتدایی رتبه متوسط استان در کل مناطق شهری و روستایی 29 و استانهای ما بعد از خوزستان تنها شامل خراسان شمالی، هرمزگان و سیستان و بلوچستان می باشند و در دوره راهنمایی تحصیلی استان در کل مناطق شهری و روستائی از رتبه 30 ام برخوردار است و استانهای ما بعد آن تنها دو استان بوشهر و سیستان و بلوچستان است. و در دوره متوسطه رتبه استان در کل مناطق شهری و روستائی، 32 می باشد و این افتخار را داریم که در این دوره در بعد از خوزستان هیچ استانی در انتهای جدول قرار ندارد!!
جدول برخی شاخصهای آمارهای آموزش و پرورش در پنج استان اول کشور
( بر مبنای تعداد جمعیت دانش آموزی)برگرفته از کتابچه رسمی آماری وزارت آموزش و پرورش

*متوسط سهم مدارس غیر دولتی از دانش آموزان کل کشور 7/93% می باشد. و هر چند این نسبت در استانهای کم برخوردار کمتر است اما در این محاسبه بر مبنای متوسط کشوری در نظر گرفته شده است.
**فضاء عبارت است از یک یا چند ساختمان که برای منظوری خاص طراحی و ساخته شده که دارای دیوار و یا فاقد دیوار و در یک زمین و یا پلاک ثبتی مشخص یا چند زمین یا پلاک ثبتی مشخص می باشد. در عمل ممکن است از یک فضا استفاده های متنوعی صورت گیرد.
4-مشاهده می فرمائید که هر چند استان به لحاظ آمار کارکنان در دوره ابتدایی و راهنمایی نسبت به استانهای هم طراز خود در وضعیت قابل قبول قراردارد. اما متأسفانه در دوره متوسطه که مهمترین دوره دستیابی به نتیجه مطلوب و در آستانه ورود نسل جوان و توانای جامعه به بازار کار است ، حتی نسبت به استانهای ما بعد از خود، یعنی فارس و اصفهان ، از آمار دبیران و کارکنان بسیار کمتری برخوردار است. بگونه ای که آمار کارکنان در دوره متوسطه در خوزستان تنها 17546 نفر و در استانهای فارس و اصفهان به ترتیب 22374 و 18076 نفر می باشد در حالیکه جمعیت دانش آموزی در خوزستان خیلی بیشتر از استانهای یاد شده است.این به مفهوم خروج نیروهای کارآمد و متخصص و عدم امکان جایگزین ( به دلایل متعدد!!) است.
نکته جالب توجه بعدی در نسبت تعداد مدارس به فضاها و ساختمانهای فیزیکی استان است همانگونه که در جدول مشاهده می فرمائید کل فضاهای استان خوزستان اعم از فضا و یا ساختمان تیپ( آموزشی و غیر آموزشی روستایی و شهری) 13088 عدد است در حالی که در استان فارس و اصفهان که به لحاظ جمعیت دانش آموزی در مرتبه های بعد از خوزستان قراردارند ، به ترتیب 76293 و 67984 عدد می باشد و آمار اتاقهای تیپ ساختمانهای دولتی ( آموزشی و غیر آموزشی ، شهری و روستائی و در کل دوره ها) در خوزستان 12047 اتاق مفید و در فارس 69573 و اصفهان 63475 عدد می باشد.
حال عنایت به نسبت جمعیت دانش آموزی به اتاقهای تیپ مدارس دولتی ( تراکم دانش آموزی نسبت به کلاس) در خوزستان خالی از لطف نیست! زیرا تراکم دانش آموزان نسبت به اتاقهای تیپ در استان خوزستان 01/68 نفر کلاس و در فارس 42/10 نفر کلاس و در اصفهان 99/10 نفر کلاس است و این به مفهوم این است که درصد قابل توجهی از کلاسها در استان خوزستان حداقل دو بار و با ظرفیت بیش از 30 دانش آموز مورد استفاده قرار می گیرند ( دو نوبته) ولی استفاده از فضاها در فارس و اصفهان تک نوبته و با ظرفیت ایده آل تراکمی قرار دارند.
لازم به ذکر است مطالب فوق الذکر صرفاً جهت استحضار و شناخت واقعی جنابعالی از استان و برخی مدیرانی که تا به این تاریخ بعنوان همکار شما مشغول بوده اند می باشد. بی شک این آمار می تواند برای مدیران آموزش و پرورش و استان در دولت یازدهم و بویژه نمایندگان محترم استان برای اهتمام به امر آموزش و پرورش بعنوان یکی از شاخصهای توسعه و سازمانهای زیر بنایی استان، مفید فایده خواهد بود.در نهایت برای جناب عالی توفیق روز افزون مسئلت می نمایم.
4-مشاهده می فرمائید که هر چند استان به لحاظ آمار کارکنان در دوره ابتدایی و راهنمایی نسبت به استانهای هم طراز خود در وضعیت قابل قبول قراردارد. اما متأسفانه در دوره متوسطه که مهمترین دوره دستیابی به نتیجه مطلوب و در آستانه ورود نسل جوان و توانای جامعه به بازار کار است ، حتی نسبت به استانهای ما بعد از خود، یعنی فارس و اصفهان ، از آمار دبیران و کارکنان بسیار کمتری برخوردار است. بگونه ای که آمار کارکنان در دوره متوسطه در خوزستان تنها 17546 نفر و در استانهای فارس و اصفهان به ترتیب 22374 و 18076 نفر می باشد در حالیکه جمعیت دانش آموزی در خوزستان خیلی بیشتر از استانهای یاد شده است.این به مفهوم خروج نیروهای کارآمد و متخصص و عدم امکان جایگزین ( به دلایل متعدد!!) است.
نکته جالب توجه بعدی در نسبت تعداد مدارس به فضاها و ساختمانهای فیزیکی استان است همانگونه که در جدول مشاهده می فرمائید کل فضاهای استان خوزستان اعم از فضا و یا ساختمان تیپ( آموزشی و غیر آموزشی روستایی و شهری) 13088 عدد است در حالی که در استان فارس و اصفهان که به لحاظ جمعیت دانش آموزی در مرتبه های بعد از خوزستان قراردارند ، به ترتیب 76293 و 67984 عدد می باشد و آمار اتاقهای تیپ ساختمانهای دولتی ( آموزشی و غیر آموزشی ، شهری و روستائی و در کل دوره ها) در خوزستان 12047 اتاق مفید و در فارس 69573 و اصفهان 63475 عدد می باشد.
حال عنایت به نسبت جمعیت دانش آموزی به اتاقهای تیپ مدارس دولتی ( تراکم دانش آموزی نسبت به کلاس) در خوزستان خالی از لطف نیست! زیرا تراکم دانش آموزان نسبت به اتاقهای تیپ در استان خوزستان 01/68 نفر کلاس و در فارس 42/10 نفر کلاس و در اصفهان 99/10 نفر کلاس است و این به مفهوم این است که درصد قابل توجهی از کلاسها در استان خوزستان حداقل دو بار و با ظرفیت بیش از 30 دانش آموز مورد استفاده قرار می گیرند ( دو نوبته) ولی استفاده از فضاها در فارس و اصفهان تک نوبته و با ظرفیت ایده آل تراکمی قرار دارند.
لازم به ذکر است مطالب فوق الذکر صرفاً جهت استحضار و شناخت واقعی جنابعالی از استان و برخی مدیرانی که تا به این تاریخ بعنوان همکار شما مشغول بوده اند می باشد. بی شک این آمار می تواند برای مدیران آموزش و پرورش و استان در دولت یازدهم و بویژه نمایندگان محترم استان برای اهتمام به امر آموزش و پرورش بعنوان یکی از شاخصهای توسعه و سازمانهای زیر بنایی استان، مفید فایده خواهد بود.در نهایت برای جناب عالی توفیق روز افزون مسئلت می نمایم.
والسلام
دکتر عباس حیصمی
مدیر کل اسبق آموزش و پرورش استان
24/5/92
دکتر عباس حیصمی
مدیر کل اسبق آموزش و پرورش استان
24/5/92